Дараванне

Гансава таблетка мелперону, якую Ларыса выпiла гадзiну таму, каб заснуць, зрабiла вату цяжкай, набухлай вiльгаццю, i толькi… Як ён там? Учора скардзiyся на галаyны боль. Пакармiлi яго або yвагналi y вену раствор? Напэyна, ляжыць мокры, прышпiлены поясам да ложка, i клiча яе, ён жа не разумее, дзе знаходзiцца… Або разумее? Цi дайшло да яго, што яго пакiнулi памiраць? Чаму ён плакаy? А яна, аказваецца, паспела прывязацца да гэтага нямоглага, абсалютна чужога ёй старога. А раптам – гэтая думка прымусiла яе сесцi на ложку – раптам ён перахiтрыy персанал i збег?

Светлячок электроннага табло паказваy дзве гадзiны з чвэрцю; не запальваючы святла, яна знайшла пантофлi, нацягнула джынсы i швэдар i, сама не ведаючы, навошта, спусцiлася y пакой хворага, – пэyна, каб прыбраць там.

Але прыбiраць, уласна кажучы, не было патрэбы: люстэрка стаяла на сваiм месцы, ложак быy акуратна засцелены ёю яшчэ yчора. І яна прынялася сцягваць з падушкi навалачку, здымаць прасцiну, каб сёння ж усё перамыць, рэзкiм рухам ссунула матрас… На падлогу yпаy сшытак у скураным пераплёце. Яна адкрыла вокладку з залатым гатычным цiсненнем i пачала чытаць, з цяжкасцю разбiраючы почырк.

«12 снежня 2003 года.

Сёння так i не змог успомнiць, як завуць прадаyшчыцу з мясной лаyкi, а я ж шмат гадоy тут пастаянны клiент. Затое перажытае калiсьцi y той краiне памiж Польшчай i Расiяй усё часцей прыходзiць у снах i бачыцца так яскрава, як быццам бы адбылося yчора. Вось i хачу yсё запiсаць, пакуль мая памяць не здрадзiла мне канчаткова.

Мне было 17 гадоy, калi я атрымаy павестку з’явiцца y ваенную камендатуру з усiмi дакументамi для праходжання службы па абароне Рэйха ад ворагаy. Так, у сорак чацвёртым пачалi yжо прызываць семнаццацiгадовых. Мой аднакласнiк Эрхард атрымаy такую ж павестку на два месяцы раней. Ён не пайшоy у камендатуру, i быy затрыманы супрацоyнiкамi службы Імперскай Бяспекi. Яго абвiнавацiлi y здрадзе Рэйху. Больш Эрхарда нiхто не бачыy. Знiклi таксама ягоныя бацькi. Я вельмi любiy сваю мацi, таму пайшоy у камендатуру.

Падрыхтоyка да фронту не была доyгай. Бянтэжыла, што нават страляць я як след не yмеy: патронаy на стрэльбы амаль не давалi. Затое маршыраваy выдатна. Фельдфебель, якi выдаваy мне форму, уздыхаy: «Надышоy час, калi y войска прымаюць такiх, як ты, недаробкаy».

12 мая 1944 года я прыбыy у мотапяхотную дывiзiю, дыслацыраваную y рэйхскамiсарыяце Остланд. Ехаy туды y асветленым свечкамi вагоне, электрычнасцi не было.