Планета ў падарунак

– Саша… Што ты так распаляешся! – нават ласкава сказала яна. – Бывае… Не атрымаyся y цябе пейзаж, паспрабуй узяцца за нацюрморт!.. І нiкуды ехаць не трэба з эцюднiкам, галоyнае – скампанаваць удалую кампазiцыю.

Твар Аляксандра Сямёнавiча засвяцiyся.

– А што ты думаеш… – з радасцю yхапiyся ён за iдэю.

І вось прайшло некалькi дзён. Надзея Паyлаyна вярталася з першай змены, i адна-адзiная думка трывожыла яе. У тым, што Аляксандр Сямёнавiч возьмецца за нацюрморты, яна не сумнявалася, а вось дзе ён засядзе за iх? Хоць ты вазьмi ды здымi яму нейкi пакойчык, каб ён i начаваy там! З гэтай сваёй трывогай яна i yвайшла y кватэру i як жа была здзiyленая, убачыyшы Аляксандра Сямёнавiча, якi з лiхаманкавым бляскам у вачах кiнуyся да яе.

– Узяy адгул! – на вялiкiм уздыме паведамiy ён. – Ты мела рацыю… Цудоyны нацюрморт атрымаyся!

– Ну i дзе ж ён, твой нацюрморт? – Яна чамусьцi падумала пра Валодзю: «Бедны мой! Калi Аляксандр Сямёнавiч увесь гэты час быy дома, у Валодзi не было нiякай магчымасцi вылезцi са сваёй рамы…»

Аляксандр Сямёнавiч падхапiy плашч:

– Уяyляеш, выпадкова зайшоy у твой пакой.

Падышоy да акна, а там сцяна… Сцяна суседняга дома. Астатняе я дадумаy!

– Ты не расказвай! – У ёй закiпела незадаволенасць. – Проста вазьмi i пакажы мне.

– Тады пойдзем… Нацюрморт там… У тваiм пакоi.

І яны пайшлi y пакой… Аляксандр Сямёнавiч павёy рукою y бок рамы.

– Вось… Нiчога больш не знайшлося, дык я…

Надзея Паyлаyна ашаломлена глядзела на раму, у якой яна раненька пакiдала Валодзю.

Цяпер жа y ёй быy шэры квадрат сцяны з мёртвым аранжавым матыльком i нейкiм цьмяна-жоyтым акраyкам накшталт кляновага лiстка.

– Дзе партрэт?! – Яна яшчэ не зусiм усвядомiла, што адбылося, але y горле перасохла да хрыпення i слабасць разлiвалася па целе.

– Я… Я замаляваy яго! Ты ж сама казала: «Не yпiсваецца!.. Муляе…»

Надзея Паyлаyна яшчэ раз зiрнула на раму… Ёй раптам захацелася накiнуцца на Аляксандра Сямёнавiча з кулакамi i бiць, бiць, бiць яго, але замест гэтага яна як падкошаная yпала на канапу i разрыдалася пажаночы няyцешна i горка.

Лотаць мёртвага пляжа

Апавяданне

«…На самай справе, цалкам не выключана, што могуць узнiкаць у паветры i такiя адслаеннi, i такiя сродкi для yтварэння пустых i тонкiх паверхняy, i такiя выцяканнi, якiя захоyваюць без змен становiшча i рух цвёрдых целаy.

…Такое выцяканне доyга захоyвае парадак атамаy цвёрдага цела».

    Дыяген Лаэрцкi. Кнiга дзясятая.