ТҰРАН БАҺАДҮРЛЕРІ НЕМЕСЕ ЕР, БИ, НАРДЫҢ ЕРЛІК ЖОРЫҚТАРЫ

Сiздi? ?й?арымы?ыз?

Т?мар ханым о?ан жауабын к?лбiлтелемей бiрден айтты:

– ?алы? ?олымен жерiмдi басып, жаншып т?рып, б?йтiп аярлы? жа-са?анына жол болсын. Оны? б?л жымыс?ы айласына т?се ?алатын ашы?ауызды тап?ан екен. Бар, Кирi?е айт: Келген жолы-мен керi ?айтсын! Кир к?зiн ма?ан емес, менi? елiме, жерiме салып отыр. Ата-баба ?руа?ы жат?ан жердi жатты? табанына таптат?ызып, ?орлатпаймын. Соны айтып бар! – деп елшiнi керi жiбередi.

***

Т?мар ханымны? жауабын естiген Кир бойын ашу-ыза кернеп, ?скерiне Сейхунны? ?стiнен ?ткел салу?а б?йырады.

Б?л – со?ы-самын деген белгi едi. М?ны сезген Т?мар ханым Кирге жаушысын жiбередi де, одан мынандай с?лем айтты:

– Мидиялы?тарды? патшасы! ?з ж?нi?е кет дегенге к?нбедi?. Ендеше т?рысатын жерi?дi айт! Дария?а ?ткел салып ?уре болмай-а?, ?ш к?н-шiлiк жерге керi шегiнi?дер. Сонда со?ысамыз. О?ан к?нгi? келмесе, сен-дерге жолды босатып, бiз ?ш к?ншiлiк жерге керi шегiнейiк. Жауабы?ды кешеуiлдетпе.

***

Кирдi? жоры? шатырында ?скери ке?ес ж?рiп жатыр.

Кир алдында ?олбасшылар мен ?скери ке?есшiлер ?ана отыр. Кир олар?а барлай ?а-рап:

– И?, сендер не дейсi?дер? Томиристi? айт?анындай ?ш к?ндiк жерге кейiн шегiнейiк пе, ?лде оларды? шегiнгенiн ?алайсы?дар ма?

Бiраз ?нсiздiктен кейiн ке?есшiлердi? бiрi с?з алды:

– Та?сыр, – дедi ол бiр ??пия сырды аш?андай жiгерлене ?арап. – Бiздi? керi шегiнгенiмiз д?рыс болар. ?йткенi, бiз шегiнген жерiмiздi? ой-ш??ырын бес сауса?ымыздай бiлiп аламыз. Са?тар?а ?арсы со?ыс майданын аш?ан кезде сол бiлiгiмiздi пайда?а асыратын боламыз.

С?йтiп, оларды ты?сыра ?у?ан жа?дайда, са?тарды? шегiнетiн жерi ?алмайды. ?зен иiнiне ?келiп ?амап, д?рлiккен жауды ?ойдай бауыздап, ?ыра беруге де тиiмдi.

?скербасыны? б?л ойын бас?алар да ?уаттады. Кир де осы ой?а жы?ыла берген. Кенет осы ке?еске ?атысып отыр?ан лидялы? Крездi?[10 - Крез* – 560—546 жылдары Лидия мемлекетiнi? патшасы та?ында отыр?ан. Кейiн оны? патшалы?ын Кир жаулап алып, оны ?зiне ?ызметке ал?ан. (Алды??ы тарауды ?ара).

] басын шай?ап т?р?анын бай?ап ?алды.

– И?, Крез, басы?ды шай?а?аны?а ?ара?анда, келiспей т?р?ан сия?тысы? ?ой? Неге келiспейсi?, соны айт?!

– Уа, ?мiршiм, – дедi Крез ны? та сенiмдi ?нмен. – Егер сен ?зi?дi ж?не ?скерi?дi елден ерекпiз деп ба?аласа?, онда мен пiкiр айтып ?уре болмай-а? ?ояйын. Ал, егер сен ?зi?дi к?дiмгi ажалды адам деп, ?скерi? де ?зi?дей пенделерден ??рал?ан ?ол деп есептесе?, ?рдайым бiр адамны? жолы бола бермейтiнiн ??ын.