Вершнікі на дарозе

Валасы абразалi памерлым, што скончылi свой жыццёвы шлях, або здраднiкам, якiм лепей было б i не жыць. Лель, апусцiyшы галаву, плакаy моyчкi: горкiя словы, што круцiлiся на языку, не маглi прагучаць, толькi вылiвалiся з яго слязьмi.

– Прэч, – сказалi яму, i голас старой раганы дамешваyся да галасоy родных i суседзяy. – Пачвара.

Дзiн! Гэта музыка шчыльна перапляталася з успамiнамi – лёгкi перазвон струнаy. Лель пачуy яго толькi цяпер, калi хвалi памяцi адпускалi яго, адкатвалiся назад. І гукi, i колеры, i пахi зноy вярталiся, бо зноy вакол былi верасовыя пусткi, напоеныя мядовым водарам, i маyклiвае кола камянёy абкружала нябачанае зялёнае вогнiшча, i не-чалавек, нахiлiyшы галаву, ласкава кратаy струны i рассыпаy, быццам перлiны, звонкiя, строгiя, патрэбныя словы.

Дождж ацiх, над каменнымi iкламi пагорка yспыхвалi бляклыя зоры, а цемра за колам зеленаватага святла дыхала зябкаю сырасцю. Лель, скаланаючыся, глядзеy на лютнiста, а той, задуменны, асцярожна загасiy гучанне струнаy даланёю i спытаy толькi:

– І… як доyга?

Лель няyпэyнена пакруцiy галавой: адлiчваць час у яго цяпер атрымлiвалася кепска, бо днi i ночы часта дваiлiся, прамiналi y звярыным паyзабыццi, беглi, як пясок скрозь пальцы.

Месяц, можа, два. Ён iшоy ад Істацкай пушчы сюды, на захад, крочыy чалавечымi нагамi па дарогах i сцежках, бег, калi раптоyна накатваy шал, мядзведжымi лапамi скрозь гушчар. Спачатку – каб проста не заставацца на месцы. Пасля – бо y адной вёсцы, куды рызыкнуy зайсцi, баючыся найперш самога сябе, пачуy пра лясную ведзьму. Тая быццам бы жыве y лясах на захадзе, за верасовымi пусткамi.

– Казалi, яна i сама чаруе, i чужыя чары здымае, – Лель уздыхнуy. – То я меркаваy… дакладней, спадзяваyся…

– Што адна ведзьма знiшчыць праклён, насланы другой, – працягнуy за яго Йурай. Лелю y ягоным голасе пачулася лёгкае адценне насмешкi, таму ён змрочна засоп. Але, абурана хмурачыся i паглядаючы на лютнiста спадылба, не мог не пацiкавiцца:

– А ты… ты i сам чаруеш. Можа, ты здолеy бы… развеяць?

Ён не змог дагаварыць: горла звяло сутаргаю.

– Я? – Йурай прыyзняy брыво. – Але ж не я, чалавечае дзiця, ударыy халодным металам па люстэрку Ўсёмацi. Не я пралiy кроy у коле святых камянёy. Не, развейваць такiя чары толькi табе, самому.

– Але што ж мне рабiць? – з горыччу спытаy Лель.

– Можа, блукаць па дзiкiх пустках у мядзведжай шкуры, – нявiнна прапанаваy яму лютнiст. – Іншы-каторы з чалавечых сыноy, можа, за такое паyжыцця аддаy бы.