Вершнікі на дарозе

Мядзведжая моц, звярынае чуццё. Што можа быць лепей? А yзiмку атрымаецца як след адаспацца y берлагу.

– Пракаветныя пушчы цягнуцца амаль да самага мора, – заключыy Йурай, нявiнна yсмiхаючыся. – Станеш блукаць па iх, як сапраyдны yладар ляснога краю, патроху раствараючыся y звярыным шале, пакуль нiчога ад цябе ранейшага не застанецца. Чым не жыццё, а, чалавечае дзiця?

Лель, пакуль лютнiст гаварыy, сцяyся y камячок, абхапiyшы рукамi галаву. Анi моцы, анi чуцця, анi ляснога yладарства яму не хацелася. Хацелася жыць, як раней, спакойна i мiрна, у хаце на рачным беразе.

Без звярыных сноy, без вядзьмарскiх чараy, без змяiнага пляцення знакаy на чароyных камянях. Проста жыць.

– Я… не хацеy, – прагаварыy Лель здушана, апраyдваючыся – i сам няyпэyнены, за што менавiта.

Йурай усмiхнуyся.

– У тым уся i справа, – заyважыy лютнiст. – У тым i справа, што – хацеy ударыць i yдарыy.

– І не старую ведзьму, чалавечае дзiця. А саму Усёмацi. Раганы – толькi люстэркi, скрозь якiя глядзiць Яна.

– …але ж я не ведаy…

– Ды справа не y тым, што ты ведаy, – Йурай пахiтаy галавою, углядаючыся y агонь.

 – А y тым, што здзейснiy. Усёмацi… спрадаyняя, даyно yрасла y косткi гэтай зямлi. Яна сама – гэта зямля. Яна помнiць вечна. І… помсцiць вечна, калi на тое.

Лель схаваy твар у далонях. Кусаy вусны, марна змагаючыся са страхам, i адчуваy, як зацягваецца на ягонай шыi пятля – быццам змяiныя абдымкi.

– То лепш памерцi, – глуха сказаy ён.

– О, калi б Яна хацела, – адгукнуyся Йурай, задуменна пацiраючы падбароддзе.

 – Ты б ужо быy мёртвы, чалавечае дзiця. Але y Яе свае разлiкi. На нас усiх.

– Тады… чаго яна хоча? – спытаy Лель, не дужа тым сцверджаннем абнадзеены.

– А вось гэта, нарэшце, добрае пытанне, – Йурай з адабрэннем трасянуy валасамi, так што дзынкнула доyгая завушнiца.

Лель пачухаy патылiцу. Шчыра сказаць, ён праз усе свае сямнаццаць год не дужа верыy у старых горных багоy, малiтвам да якiх яго вучылi з маленства. Не верыy, хаця разам з бацькамi, кiруючыся звычаем, i падносiy да разных слупоy на раздарожжы абавязковыя прынашэннi.

Ён не верыy i y гэтую вусцiшную Усёмацi, хай старая рагана i вымагала ад людзей многае y iмя свайго боства. Але ён верыy, не мог не верыць у чары – у тыя, якiя бачыy, у лекаваннi ды праклёны. А вось пра каранi чарадзейства i пра тое, да чаго яны цягнуцца, адкуль чэрпаюць сваю сiлу, нават i не задумваyся. Не меy патрэбы.

– То… мне трэба гаварыць з ёй.

Йурай усмiхнуyся.

– Адважнае ты дзiця, – прагаварыy ён.