Вершнікі на дарозе

 – Жадаеш гаварыць з Той, чыю помсту на сябе наклiкаy уласным няведаннем. Але ад твайго жадання тут мала залежыць. Адно ад…

Языкi полымя рэзка выцягнулiся yверх, рассыпаючы iскры, i лютнiст iмгненна замаyчаy, недаверлiва прыглядаючыся да агню, быццам бачыy там нешта – цi некага – яшчэ. Лель, праyда, нiчога, апроч языкоy полымя не заyважыy.

– …а чаго, – Йурай глянуy на Леля. – Чаго ты хочаш, чалавечае дзiця?

Лель скрыпнуy зубамi.

– Хачу застацца сабой, – прашаптаy ён цiха.

Застацца самiм сабой, толькi i yсяго.

Калi вяртання да ранейшага жыцця няма, калi ён, Лель, у тым сваiм ранейшым жыццi для yсiх родных i блiзкiх памёр, дык хоць застацца самiм сабой. Не дзялiць свой розум i сваё цела са зверам.

– Застацца сабой, – задуменна паyтарыy за iм лютнiст. Усмiхнуyся зноy, але не з’едлiва, а сумна, i прамармытаy: – Часам гэта – раскоша недасяжная, дзiця.

– …я толькi хацеy абаранiць сястру, – упарта мовiy Лель, i голас у яго здрыгануyся. Ён прыгадаy, што yсё-такi, як нi намагаyся, – не абаранiy.

Бо yсё было марна. Бо малая так i засталася там, у гулкiм коле камянёy на сырым рачным беразе, сам-насам з пачварнай старой, з камянямi, з Усёмацi.

Лютнiст хмурыyся i глядзеy у агонь.

– Можа быць, – загаварыy ён няyпэyнена. – Можа быць, ёсць спосаб выбавiцца. Можа быць, яшчэ не yсё страчана. Можа быць, Яна менавiта гэтага i дамагалася. Хто пад месяцам можа ведаць Яе разлiкi?

– Адно… – Йурай пытальна зiрнуy на Леля. – Што ты, чалавечае дзiця, гатовы аддаць, каб атрымаць жаданае? Каб… застацца сабой?

Лель задыхнуyся, сэрца y яго прапусцiла yдар.

Яму прапаноyвалi дапамогу – упершыню за yвесь гэты час, пакуль бег ад сваiх, скурчаны пад цяжарам праклёну, пакуль хаваyся па лясах, зрэдку выходзячы да людзей. Гожы твар лютнiста, праyда, быy досыць змрочны, i кожнае слова падала ля вогнiшча важка, быццам цяжкая кропля начной залевы, i пракатвалася рэхам у каменным коле, i трымцела y сырым паветры. Быццам спляталiся y адмысловым малюнку нябачныя нiцi.

– Што заyго… – з гарачнасцю выпалiy Лель, але пад позiркам лютнiста асёкся, перавёy дыханне i, прадчуваючы нешта нядобрае, асцярожна yдакладнiy: – А… што патрэбна?

– Цана крывёй, – проста адказаy лютнiст, i вочы y яго засвяцiлiся цьмяным зялёным святлом, зусiм як чароyны агонь, што рассыпаy iскры пад самыя зоры. Йурай працягнуy Лелю над вогнiшчам свой касцяны нож, i Лелевы пальцы самкнулiся на дзяржальне.

– Ты не адзiн з нас, – загаварыy лютнiст.