Вершнікі на дарозе

Лель, на yсякi выпадак яшчэ раз гучна павiтаyшыся, пачухаy патылiцу. Пасля рассудзiy так: хто б нi расклаy тут агонь, наyрад цi адышоyся далёка. А значыць, вернецца, раней цi пазней. А значыць, варта проста пачакаць тут – а тады патлумачыцца ды распытаць пра накiрункi.

Лель уздыхнуy i апусцiyся y траву, прыхiнуyшыся спiнаю да аднаго з камянёy. Той патыхаy прыемнаю цеплынёй, таму не дзiва, што стомлены Лель, мружачы вочы на невялiкае вогнiшча, пазяхаy часцей i часцей, а пасля задрамаy, абняyшы рукамi каленi. На мяжы снення падалося яму, што агонь, раскладзены y каменным коле, рассыпае вакол зеленаватыя блiкi, што вогненныя языкi, паyпразрыстыя i палкiя, маюць нябачаны зялёны колер.

Гэта yстрывожыла, прымусiла варухнуцца, але мулкая дрымота не адпусцiла, закалыхала, зацягнула y вязкую чарнату. У чарнаце той блыталiся твары i словы, шляхi ды страхi. Выплывала, вусцiшным навальнiчным блакiтам падсвечаная, бацькава постаць, цягнула цяжкiя спрацаваныя рукi, i лязо жалезнага нажа цьмяна блiскала. Мiльгала тут жа бледнае аблiчча мацi, твары сясцёр, такiя ж вялiкавокiя, такiя ж сумныя. «Не вяртайся, не смей вяртацца, i дарогу забудзь, чуеш ты, чуеш?» І крумкачовым карканнем, страшна, балюча, ажно сэрца рвецца напалам, ускiпае горкiмi слязьмi:

– Праклён табе, давеку, табе i атожылкам кораня твайго. Праклён вечны!..

Лель усхлiпнуy ува сне, задрыжаy – i прахапiyся. Глядзеy на агонь, на травы, на камянi, нiчога не заyважаючы, аглухлы i аслеплы, бо yсё яшчэ звiнела yвушшу тое гулкае: «Праклён табе!», бо сухая старэчая рука yсё яшчэ цягнула да яго жахлiвыя, нечалавечыя кiпцi.

Пасля трасянуy галавою, нiбы абтрасаючы вусцiшныя сненнi, i замёр.

Насупраць, аддзелены языкамi агню, сядзеy, скрыжаваyшы ногi, нехта яшчэ. Разглядаy Леля з дабрадушнай цiкаyнасцю, нахiлiyшы светлую галаву да аднаго пляча, паблiскваy вясёлымi вачыма. Твар быy юначы – незнаёмец падаваyся толькi гады на тры-чатыры за Леля старэйшым. На каленях у яго спачывала залацiстае цела лютнi, а за спiнай крывавiy i палымнеy, бы яшчэ адно вогнiшча, захад.

– Добрага… дня, – натужна прасiпеy Лель, i цёмныя бровы незнаёмца варухнулiся.

– Добрага, – азваyся ён, кiyнуyшы.

Ад ягонага руху паказалася i знiкла мiж валасоy доyгая завушнiца з самацветам. Унутры Леля зноy ажыy неспакой, зусiм як тады, побач з ценем ад стаячага каменя на сцежцы. Можа, таму што дзiyна было сустрэць на бязлюдных пустках лютнiста y франтаватым камзоле з вострымi рукавамi, вышыванымi зялёным шоyкам.