Вершнікі на дарозе

 – Што з тою прошчай?

– Знямела, – мовiy Йурай, i струны загулi неяк не так, як лютнiсту хацелася, бо ён незадаволена цыкнуy i зноy пачаy заклапочана нешта падкручваць.

– І гэта я разумею, – раздражнёна азваyся Лель. – Што… не пяе ды yсё такое.

– То нашто пытаеш?

Лель толькi засоп, адкiнуyся на спiну, у траву, i стаy змрочна глядзець у неба. Там паступова бляклi апошнiя водблiскi захаду, i гусцела, становячыся бяздоннаю, сiнь, i хмары плылi y ёй, як чоyнiкi па азёрнай гладзi. Лель заплюшчыy вочы – i раптам уявiy тое ж возера з трапяткiмi белымi ветразямi над вадой.

І yскрыквалi чайкi, i скалы на востраве y азёрным сэрцы падобныя былi да стромкiх вежаy над вадой.

Уздыхалi вечныя дубы на yзгорку – быццам хвалi, а Лель слухаy шэпты лiсця i плыy на хвалях дрымоты, далей i далей. Чоyнiкам боyтаyся мiж Калiсь i Цяпер.

– Яна атручана, – нараспеy гаварыy Йурай, i лютня тут жа паставiла на ягоных словах палымяны рабiнавы росчырк. – Прошча атручана.

Некалi тут грымела зброя, i кроy лiлася на пясок, змешвалася з азёрнай вадой. Чалавечыя сыны бiлiся з народам курганоy, раз’юшана рыпела халоднае жалеза, рассякаючы нiцi чараy, разбiваючы жывое срэбра.

Уздыхала сталь на дубовых пагорках, i рассыпалiся баявыя поклiчы, i воi падалi, быццам каласы пад сярпом, i сыходзiлi y зямлю, i трава прарастала на iхнiх костках.

– Срэбра чараy, – распавядаy Йурай, нанiзваючы словы на нiць музыкi, – гэта наша кроy, што струменiць у каменных жылах.

І адзiн з чалавечых сыноy, зразумеyшы гэта, вырашыy ударыць у самае сэрца.

Чайкi yскрыквалi над вадой – белыя, быццам карагод стаячых камянёy. Шэсць у коле, а адзiн, меншы, з ямiнкай, запоyненай дажджавою вадой, з налiплым сухiм дубовым лiстком, укленчыy пасярэдзiне. І Лель быy тым самым каменем i мог толькi глядзець. І бачыy: iшоy, кульгаючы, да яго чалавек. Ішоy, абапiраючыся на страшны чорны меч, пакiдаючы за сабою барвовы след на скалах i травах.

Чары цесна звiвалiся тут, выпешчаныя доyгiмi вякамi i песнямi, тут бiлася iх жывое сэрца, i тое сэрца было yнутры Леля. А страшны чалавек, замахнуyшыся, з высiлкам, апошнiм, адчайным, поyным скрухi i помсты, поyным болю i нянавiсцi, ударыy белы камень мячом.

Лель задыхнуyся i прахапiyся са слязьмi yваччу, падскочыy, схапiyшыся за грудзi. Бо халоднае жалеза прайшло скрозь яго, i пякло агнём, рассякаючы жывую плоць, i сеяла атруту i немач.