Вершнікі на дарозе

Дзяyчо заyважна задумалася, зноy з сумневам зiрнула на зялёны агонь, на лютнiста, пасля, ацэньваючы, на Леля i зноy на Йурая – з недаверам. Лютнiст варухнуy цёмнымi бровамi.

– Выправiць тое, што здзейснiлi тут чалавечыя сыны, – удакладнiy ён, паставiyшы на струнах лютнi пералiвiсты росчырк. – Што твае прадзеды здзейснiлi тут. Так.

Лель зноy неспакойна пакруцiyся на месцы. Йурай, падобна, не бачыy асаблiвай рознiцы памiж прашчурамi i нашчадкамi. Можа быць, у вачах насельнiкаy Курганова Поля, жыццi якiх доyжацца стагоддзямi, гэтая рознiца i незаyважная, i многiя пакаленнi чалавечых сыноy для iх, праз доyгажыхарства, злiваюцца y адно.

Але yсё-такi не дужа справядлiва вiнавацiць дзяцей за yчынкi iх бацькоy. А тым больш асуджаць праyнукаy за правiны прадзедаy.

– Смелыя словы, – сказаy Йурай, насмешлiва зiрнуyшы на Леля, якi паспрабаваy гэтую думку выказаць услых, прычым, як звычайна, няyклюдна. – Але цябе, прынамсi, асуджаюць за твае yласныя yчынкi.

«Зараза ты», – змрочна падумаy Лель, патаемна спадзеючыся, што з’едлiвы лютнiст зможа лёгка прачытаць ягоныя думкi.

Але Йурай толькi трасянуy валасамi, дзынкнуyшы завушнiцай, i твар у яго быy непранiкальны.

– Я… чула, як ты спяваy, – гаварыла, мiж тым, дзяyчо, сцiскаючы кулакi. – Пра меч з халоднага жалеза там, на востраве. Быццам бы праз гэта, праз нас усё пачалося. Але… тут жа не было бiтваy, можа, век. То як жа…

– Прошчы памiраюць павольна, – нехаця патлумачыy Йурай. – Атрута y iх збiраецца доyга, перш чым прарвацца, як гной у ранцы.

І чары нашы адразу не згасаюць. Чапляюцца за аскепкi, за водгаласы. Пакуль не знямеюць канчаткова.

– Але… – дзяyчо зрабiла пару асцярожных крокаy да агню. – Ты можаш яе… ну, гэтую вашу прошчу, ажывiць? Каб усё было як раней?..

Яна з такiм шчырым спадзяваннем углядалася y лютнiста яснымi шэрымi вачыма, нават, здаецца, дыханне затрымала, быццам чакала, што зараз, вось-вось чарадзей узмахне вострым рукавом – i адбудзецца цуд. Йурай толькi пакруцiy галавою.

– Нiколi так не бывае, дзiця, – адказаy спакойна.

 – Каб стала yсё, як было.

Адказ яе не дужа суцешыy: дзяyчо расчаравана yздыхнула i апусцiла пагляд.

– Я хачу памагчы, – мовiла яна i спадылба глянула на зялёны агонь. – Чуеце вы, нелюдзi? Я змалку y ваколiцы палюю, сцежкi ведаю. Ну i страляю няблага, як што.

– Ну? І y пачвару пацэлiш? – спытаy, звузiyшы вочы, Йурай i скоса зiрнуy на Леля, так што апошняму стала трохi нiякавата.

– А што, – дзяyчо пацiснула плячыма. – І пацэлю.