Вершнікі на дарозе

Упершыню за доyгi час паяснела y галаве, адступiy невыносны спеy Голаду, а звярынае цела адчувалася як уласнае, да апошняй напятай мышцы, да апошняй валасiнкi густой поyсцi.

Ад лёгкага дотыку тонкай белай рукi звярынае аблiчча спаyзала з Леля, асыпалася цёмнымi лахманамi i раставала на yзрытым барацьбою пяску. Ён стаяy на карачках, цяжка дыхаy i дрыжаy пад халодным ветрам. Быy – самiм сабою. Толькi сабою. І ад гэтага паyзабытага адчування самасцi, цэласнасцi y Леля дрыжалi вусны. Спадылба, з асцярогаю ён глядзеy на yсмешлiвы паyмесяц на шчацэ Той i зусiм не заyважаy, як параненае плячо крывiць, як начная сырасць халодзiць глыбокую драпiну на скуле.

– Зарок ёсць зарок, – шапнулi яму, па-мацярынску гладзячы па yскудлачаных валасах. – І клятва ёсць клятва. Адгэтуль i давеку.

Камянi падавалi галасы, яшчэ асцярожна, няyпэyнена, але ажывалi. Лель зажмурыyся, заматаy галавой, поyнай Яе голасу i каменнага спеву. Адчуy дотык на плячы, i Йураеy голас, не yнутры яго, як поклiч Той, а звонку, сказаy цiха:

– Падымайся патроху, ну.

З дапамогай лютнiста ён выпрастаyся, ацёр дрогкiмi рукамi твар. Стаячыя камянi пад поyняю, падавалася, налiвалiся серабрыстым святлом, i знакi на iх плылi, танчылi, як азёрныя хвалi, як вышыyка на рукавах Той. Лель не без боязi зiрнуy на нерухомую пачвару – а тая, уся пранiзаная зыркiмi сярэбранымi нiцямi, патроху рассыпалася попелам, i парэшткi зносiла ветрам.

– П-пярэварацень, – зноy сказала Ружана, наморшчыyшы нос. – То, значыць?..

– Болей не, – адрэзаy Йурай.

Шаптаy трыснёг, мерна yздыхала вада, а пад шатамi дуброy на невысокiх узгорках укруг возера yспыхвалi i танчылi сотнi чароyных агнёy. І плылi над травамi, над вадою i камянямi, плылi адным iм вядомымi сцежкамi, пракладзенымi y Нiколi i Нiдзе.

– Гэта ж агнi мёртвых, – прагаварыла Ружана, асяняючы сябе ахоyным знакам, i yсё-такi з цiкаyнасцю назiрала за танцам кропак зялёнага святла вакол возера. – Яны, кажуць, зводзяць людзей са сцежак, зацягваюць у дрыгву.

– Гэта нашы агнi, – выправiy яе Йурай. – Агнi памяцi. І цяпер яны вольныя.

Лель жа, пакуль тыя двое yважлiва глядзелi на карагоды агеньчыкаy на азёрных берагах, падышоy да блiжняга каменя, асцярожна крануyся яго рукой, адвёyшы yбок надакучлiвы плюшч. Адчуy нечаканую цеплыню шурпатага боку i слабы yдзячны дотык – у адказ – на сваiм розуме.

– Прошча будзе помнiць цябе, – глуха мовiy Йурай, азiрнуyшыся на Леля. – І тваю дапамогу. А помняць яны, як i мы, вечна.