Вершнікі на дарозе

– Значыць… камянi ачысцiлiся? – спытаy Лель.

Лютнiст са скрухаю пакруцiy галавой.

– Пройдзе яшчэ многа часу, – прагаварыy ён. – Вельмi многа, пакуль прошча дарэшты пазбавiцца водгулля халоднага жалеза ды старой атруты.

– І тады… – Йурай пацiснуy плячыма. – Можа быць, мы зможам вярнуцца.

Лель уздыхнуy i пагладзiy камень са шкадаваннем. У голасе лютнiста не было асаблiвай упэyненасцi, i, падобна, варожы метал, раствораны y паветры, зямлi i вадзе, усё яшчэ цiснуy i прыгнятаy яго, выпiваy жыццёвую сiлу.

Зрэшты, нават i знясiлены, лютнiст мог лекаваць. Агледзеy i перавязаy рану на Лелевым плячы, а глыбокi развал драпiны на скуле прыпёк халодным, як крынiчная вада, зялёным агнём. Па мосце з месяцовага святла яны вярнулiся на бераг – Йурай, Лель i, апошняй, Ружана, што yрачыста несла стары меч, завярнуyшы яго ва yласны плашч.

– Ты, Мядзведжае Вушка, – сказала яна, калi месяцовая дарожка зноy рассыпалася па хвалях.

Лель прыyзняy брыво, а Ружана, слаба yсмiхаючыся, паyтарыла мянушку i працягнула яму меч.

– Хай у цябе лепш будзе, – дадала. – На маю руку цяжкаваты yсё-такi.

Лель усмiхнуyся быy, але ад руху вуснаy балюча тарганула параненую скулу. Ён пытальна глянуy на Йурая – а той моyчкi глядзеy на меч, якi Ружана трымала на далонях. Святло поyнi слiзгала па бледным лязе, нiбы пазбягаючы кранацца вуглаватых чорных знакаy, уплаyленых у метал.

– Вазьмi, калi ласка, – з мяккай настойлiвасцю папрасiла Ружана. – Цэлы край ад навалы выбавiць – гэта не жарты.

І, кашлянуyшы, заyважыла, што яе бацька, якi гаспадарыць у навакольных землях, канечне, узнагародзiць самым лепшым чынам, ды i людзi yзрадуюцца. Столькi гадоy доyжыyся кашмар – а зараз-та зноy мiр i спакой.

Яна зноy гаварыла з тою сваёй шчырай гарачнасцю, так што Лель i словы яе падзякi, i запрашэнне, i стары меч з халоднага жалеза не мог не прыняць. Але, прымаючы, бачыy, як пазмрачнеy твар Йурая.

Праyда, лютнiст маyчаy. І калi Ружана, паружавеyшы, звярнулася са сваёю падзякаю i захапленнем да яго, i тады, калi yсе трое, стомленыя, вырашылi да свiтання yладкавацца для адпачынку пад адным з вячыстых дубоy.

Лель назбiраy сухога вецця, а Ружана, вылавiyшы з мяшэчка на поясе крэсiва, спрытна развяла вогнiшча. Тое было самае звычайнае, чалавечае, i чырвоныя языкi пужлiва адхiлялiся ад спахмурнелага Йурая, быццам пад подыхам марознага ветру.

– Стамiyся? – спагадлiва спытаy Лель у лютнiста.