Тушда кечган умрлар

Гриша зинада биронтаси турмаганмикин, деган хавотирда ярим очиқ эшиқдан бўйнини чўзиб, пастга қаради. Ҳеч ким йўқлигига ишонч ҳосил қилиб, истеҳзоли жилмайди.

– Табриклайман!

– Тўйхонага тушиб табрикласангиз ҳам бўларди, – деди қария соф рус тилида.

– Уч кун аввал тўйга айтиб чиқсам, йўқ экансиз.

– Мақсад?

– Бошимда битта-ю битта ўғлим бор.

– Қария гапни яна бурди.

– Ўқитувчиман. Рус мактабида ўзбек тилидан дарс бераман. Гришанинг хаёлидан истеҳзоли ўй кечди: «Сенинг тилингга кўзим учиб турувди!» Дафъатан кайфи бутунлай тарқалиб кетганини ҳис этди.

– Шу боланинг тўйини ўтказай, деб йигирма беш йил йиғиб-тердим.

– Қисқароқ! – деди Гриша жеркиб.

– Яхши…

– Қария негадир хўрсинди.

– Ёмон иш қилдингиз, қўшни. Мен болаларни интернационализм руҳида тарбиялашга умримни бағишладим. Сиз бўлсангиз…

Гришанинг тоқати тоқ бўла бошлади.

– Мен сизнинг ўқувчингиз эмасман! – деди эзмачурук қариянинг гапини кесиб. Қария хафа бўлмади.

– Сиз – янги одамсиз, – деди вазминлик билан.

– Мақсад! – деди Гриша таҳдид билан.

– Мақсад шуки, халқнинг миллий удумларини ҳақорат қилманг!

– Қария қўлидаги целофан қопчасини узатди.

– Бу – сизнинг насибангиз! Гриша эсканкираб қолди.

– Пора, денг! – деди ҳушини тўплаб.

– Нима, мени сотиб олмоқчимисиз? Қария алланечук осойишта кулди.

– Ўзбеқда қўшни ҳақи деган гап бор.