Албанскае танга

Ведаеш, чаму немцы да Масквы дайшлi? Таму што, як кажа бабуля, нiхто за савецкую yладу ваяваць не хацеy. Думалi, пры немцах калгасаy ня будзе, новае жыцьцё пачнецца. І толькi як пабачылi, што немцы горшыя за камунiстаy, тады толькi y лес падалiся.

Прызнацца, я штосьцi падобнае чуy i ад мацi, але не надаваy таму yвагi, i вось цяпер адчуy у сэрцы, якое толькi што трапятала ад радасьцi, нейкую халодную паныласьць. Паныласьць гэтая выплывала зь цёмных кутоy двара, струменiла мляyкiм сьвятлом лiхтароy; яе нёс, разам з папяровым сьмецьцем, гарэзьнiк-вецер, якi цяпер, позьнiм вечарам, стаy яшчэ больш няyрымсьлiвым i рашучым.

Да майго дому iдзем разам. Мiшка наагул гатовы цягацца хоць да ранку, балазе мацi пайшла y начную зьмену, а бацька, iнжынэр-будаyнiк, знаходзiцца y замежнай камандзiроyцы. Будуе горад Дархан у братняй Манголii. Бяз бацькi сябрук, як кажа клясная, зусiм ад рук адбiyся: зьехаy на тройкi ды стаy адрошчваць валасы. Праyда, яны y яго пакуль не такiя даyгiя, як у «бiтлух» – Галузы i Шутовiча.

Па дарозе абмiнаем школу. Школьны гмах зьлiваецца зь цемрай i ад таго здаецца аграмадным цыклёпам, якi глядзiць на нас сваiм адзiным вокам – асьветленым вакном. Сьвятло гарыць на першым паверсе i y кволай, што y той дзяжурнай аптэцы, яснасьцi кратаецца чыясьцi пахiлая постаць.

Мы падыходзiм блiжэй.

За сталом сядзiць старая вахцёрка i штосьцi вяжа: у руках яе цьмяна блiскаюць вязальныя пруткi.

– Пазнаеш? Гэта тая корга, што мяне y школу не пускала, – бубнiць ля вуха Мiшка Дасюлiн.

 – У суботу сябрук забыyся зьменны абутак i цёткi-прыбiральшчыцы затрымалi яго каля школьных дзьвярэй. – Чым бы яе пужнуць? – Мiшка зыркае пад ногi, выглядаючы каменьчык каб шпурнуць у шыбу, ды раптам пляскае кулаком у далонь i бяжыць некуды yбок, ляпаючы рукой па школьным падмурку.

Хвiлю стаю y непаразуменьнi, маракуючы – куды гэта ён?… i якiм чынам зьбiраецца пужаць коргу? – i толькi калi сябрук спыняецца каля пажарнай лесьвiцы, што вядзе на дах, становяцца зразумелымi ягоныя пляны.

Лесьвiца высока, рукой не дастаць. Я згiнаюся, Мiшкава калена балюча цiсьне на пазваночнiк, потым, другiм каленам, Мiшка б’е мне y вуха i, нарэшце, хапаецца за нiжнюю парэнчу. Мацаючы зьвiнючае вуха, гляджу yгору i шчыра зайздрошчу сябру. Лезьцi y цямноцьцi на школьны дах па пажарнай лесьвiцы, якая, да таго ж, уся праржавела i гучна рыпае – на такое y нашай занюханай школе мала хто здольны.