Капитан Грант болалари

‒ Rostdan-a? – deb hayron bo�di Glenarvan.

‒ Ha, yana omadim yurishmadi. Kanar orollarida hammayoqni Gumboldt tekshirib qo�ygan edi, bu yerlarni esa janob Sharl Sen-Kler Devil degan bir geolog mendan oldinroq o�rganib chiqqan.

‒ Nahotki?

‒ Afsuski, shunday! – dedi ma’yuslik bilan Paganel. – U olim «Qat’iyatli» degan fransuz korvetida[41 - Korvet – uch machtali yelkanli kema.] Yashil Burunga kelgan, kemaning bu yerda to�xtab turganidan foydalanib, arxipelagdagi tog�larning eng qizig�i bo�lgan Fogo orolidagi vulqonga chiqqan.

Shunday bo�lgandan keyin, men bu yerda nima ham qilardim?

‒ Bu haqiqatan ham achinarli hol, – dedi Elen. – Endi nima qilmoqchisiz, janob Paganel?

Paganel bir necha minut indamay qoldi.

‒ Asli vinosi qolmagan demay Madeyrada tushib qolaversangiz bo�lar ekan, – dedi Glenarvan.

Parij geografiya jamiyatining sekretari hamon indamay turardi.

‒ Men sizning o�rningizda bo�lsam, hozir tushmay turardim, – dedi mayor, odati bo�yicha pinagini ham buzmay.

‒ Aziz Glenarvan, – dedi nihoyat jimlikni buzib Paganel, – endi qayerda to�xtaysizlar?

‒ Endi shu bilan Konsepsionga borib to�xtaymiz.

‒ Obbo! Unda men Hindistondan juda uzoqlashib ketaman!

‒ Aksincha: Gorn burnini aylanib o�tgach, siz Hindistonga yana yaqinlashib boraverasiz.

‒ Unisini bilaman-a.

‒ Buning ustiga, – deb davom etdi Glenarvan, – g�arbiy Hindistonga bordingiz nima-yu, Sharqiy Hindistonga bordingiz nima? Baribir emasmi?

‒ Rostimni aytsam, ser, – dedi Paganel, – bu gap sira ham yodimga kelmabdi!

‒ Oltin medalni esa, aziz Paganel, – deb davom etdi Glenarvan, – xohlagan mamlakatda ham olishingiz mumkin.

Har joyda ham ishlash, kashf qilish mumkin: Kordiler tizma tog�larida ham, Tibet tog�larida ham.

‒ Xo�sh, unda Yaru-Dzangbo-Chu daryosini tekshirishim nima bo�ladi?

‒ Nima bo�lardi, Yaru-Dzangbo-Chu o�rniga Rio-Koloradoni tekshirasiz-qo�yasiz.

Shunday katta daryo kam tekshirilgan, axir. Geograflar uni har xil xaritalarda har xil joylardan oqishga majbur qiladilar.

‒ Bilaman buni, azizim, bilaman. Hatto bir necha gradusga qilingan xatolar ham uchraydi. Istasam Geografiya jamiyati meni Hindistonga yuborishga rozi bo�lganidek Patagoniyaga ham hech so�zsiz yuborgan bo�lar edi-ya, lekin bu fikr mening miyamga kelmagan edi-da.

‒ Bunga ham parishonligingiz sabab.