Зграя

А як да сваiх адносiцца? Слова добрага не пачуеш! Ды й якi з яго кiраyнiк? У мiнулым годзе адмовiyся збожжа купляць, якое можа на нашых землях расцi. Сказаy: “І так пражывем”. Ён-та пражыве, а мы – не. Сярод ваyкоy жа y зграi важаком становiцца заyсёды самы моцны i разумны. Той, хто ведае як i дзе паляваць, куды iсцi, каб паляyнiчыя цябе не злавiлi. Такiм павiнен быць сапраyдны кiраyнiк. Не тое што y нас.

– Дзед, атрымоyваецца, ваyкi лепшыя за людзей? І жывецца iм лепш?

– Не ведаю, унучак. Я ж нiколi сярод ваyкоy не жыy.

– А што б яны зрабiлi з такiм, як я… “непажаданым”?

– “Непажаданым”… Мацi навучыла так казаць? У шэрых няма чужых цi сваiх ваyчанят. Калi ты нарадзiyся y зграi, то yся зграя – твая сям’я. Нiхто не будзе шукаць – хто твой бацька, а хто мацi. У ваyкоy усё проста – калi ты са зграяй, цябе будуць любiць.

Ваня працягваy працаваць пастухом i трываць здзекi аднавяскоyцаy. Аднак з таго дня ён не звяртаy на гэта yвагi, бо стаy уяyляць на месцы аднавяскоyцаy ваyкоy. Сядае y траве, трымае драyляныя пласцiны y руках i думае: “А што б было, калi б замест людзей паyсюль жылi ваyкi? Якiя б законы y iх былi? Як бы яны размаyлялi?”.

І сам адказваy на гэтыя пытаннi. Так, павольна, у галаве хлопчыка ствараyся ваyчыны свет. Насамрэч, ваyкi Ванi мала паходзiлi на сапраyдных, жывых ваyкоy. Уяyленне хлопчыка пра iх было складзена з фантазiй i аповедаy дзеда.

Хутка y Івана з’явiyся i лепшы сябар – Антонi, мясцовы дурань, над якiм смяялася yся вёска. А любiмае захапленне старасты вёскi –падпальваць адзежу Антонiя i глядзець, як той весела бегае i збiвае агонь рукамi.

Увесь час дурань пасмiхаyся, нават калi яго бiлi.

Аднаго разу Антонi прыйшоy на поле, дзе пасвiлiся авечкi i сеy каля Ванi. Той пабачыy ваyка i ляснуy пласцiнкамi. Дурны спужаyся i хацеy збяжаць, ды хлопчыку стала сорамна. Ён спынiy яго, пасадзiy каля сябе i расказаy гiсторыю пра ваyкоy. Так Антонi стаy прыходзiць кожны дзень i слухаць аповеды.

Чым старэйшы рабiyся Іван, тым больш часу праводзiy не y нашай рэчаiснасцi, а y сваiм уяyленнi.

Не, ён не здурнеy, проста паверыy, што ваyчыны свет iснуе i туды можна збегчы. Таксама y гэта верыy i Антонi, якi yсё слухаy i запамiнаy.

Калi Ване споyнiлася сямнаццаць пачалася вайна, на якой ён i загiнуy. Але свет ваyкоy застаyся жыць у галаве Антонiя. Дурань мог дакладна yспомнiць кожную гiсторыю Івана нават праз дваццаць гадоy пасля смерцi свайго сябра.

Адной ноччу яму прыснiyся ваyчыны сон.