Ел Шоңы. Шаңқай түс. II кітап

Б?л адам да ?зi т?рiздi тарих?а ??мар екен. Сол жа?дай екеуiн жа?ындастыра т?скендей. Тарих туралы ??гiме к?н сайын бiрнеше са?ат?а созылатын. ?араа?аш?а келген со? Карпов ?шiн он т?рт ?анат ке? ?й тiгiп, сонда орналастырды. Шо? ?йiмк?лдi? ?зiне тапсыр?ан:

– Б?л адам к?птi? бiрi емес, тама?ын, б?рiн ?зi? дайындап берiп отыр, – деген едi.

?йiмк?л де Шо?ны? айт?анын орындап ж?рдi. Шо? Карпов келгеннен кейiн бiр мол ж?мыс?а кiрiскенiн бай?ап, ?она?ыны? мазасын алмау ?шiн кiре бермейтiн. Анда-санда ?ана кiрiп шы?атыны бар.

Бiр к?нi ?йiмк?л келiп:

– Ана кiсi к?н?зын жазумен отырады. Тама? iшпейдi. Тек ?ымыз ?ана iшедi, – дедi. Шо? бiр кiргенде:

– Петр Константинович, сiз жыл?ыны? да етiн же?iз. Оны? адам?а ?серi ?ымыздан кем емес. ?кпе ауруы ?аза?тар арасында да к?п. Жыл?ы етiн, ?уырда?ты к?бiрек жеп, ?ымыз iшкеннi? пайдасы тиедi.

– Б?рын мен жыл?ы етiн жеп к?рген жо? едiм. Содан кейiн онша ?ната ?оймаймын.

– Мен сiзге ?ой етiн берудi ойлап едiм. Сiздi? денсаулы?ы?ыз?а байланысты жыл?ы етiн бергiзiп ж?рмiн ?йелiме.

Сiз ?лi ?йрене алмай ж?рсiз. ?йренiп ал?ан со? тек жыл?ы етiн жейсiз. Жыл?ы етiнi? ?зiне т?н д?мi бар, сiз о?ан м?н берме?iз, кейiн ?йренiп аласыз. Сезбейтiн боласыз. Мен бiр к?н жыл?ы етiн жемесем, отыра алмаймын.

– Мен жалпы майлы ет жемеймiн. Шош?аны? майын да тиiп-?ашып жеймiн.

– ?кпе ауруына бiрден бiр ем – жыл?ыны? майлы етi. Сонды?тан сiз тоя жеп отыры?ыз.

– Б?л с?зi?iзге рахмет. Сiздi? айт?аны?ызды iстеуге тырысамын. – ?йiмк?л ?азысы бес елi жыл?ы етiн сал?ан екен.

Шо? соны бiреуiн алып турап, ?зi де жедi, Карпов?а да бердi.

– Онша тартпай отыр, – дедi Карпов.

– ?ымызды бос?а iше бергеннi? пайдасы жо?. Орыс д?рiгерлерi жыл?ы етiнi? ?ымыздан да пайдалы екенiн бiлмейдi ?ой. Ет ?ымызды басады. Т?бет ашады. Содан кейiн жегi? келе бередi.

Б?лар ет жеп отыр?анда Тел?озы кiрiп келдi. Ол Шо?ны? ?она?ыны? алдында т?р?ан бес елi ?азыны к?рiп:

– Ендi мына орыс?а жыл?ыны? етiн жеудi ?йретiп жатырсы? ба? Ерте? б?лар жыл?ыдан жыл?ы ?оймайды ?ой.

– Б?л к?п орысты? бiрi емес, ?аза?ты жа?сы к?ретiн орыстарды? бiрi. Содан кейiн ?йретiп жатырмын.

– ?аза?ты жа?сы к?ретiн орысты к?ргем жо? ?лi.

– Сiз орыстарды? б?рiн анау Захар старостасы мен оязбен салыстырып отырсыз ?ой.

Тел?озы Шо??ы? оязды жаманда?анына та? ?алды. Ол Шо?ды болыс сайлап отыр. Ал мынау ол туралы мынадай с?з айтады.

– Сонда Карбышев те жаман ба?

– Ол жауызды? жауызы ?ой.

Тел?озы Шо?ны? мына с?зiне т?сiнбедi.