Ел Шоңы. Бесінді. III кітап

– Сен кисы? с?йлеп отырсы?. ?анша конакрат болса да, оны? со?ына ?ш ж?з мы? адам ерген, бiздi? жа?тан да к?п адам бол?ан. Бiз Кенесары ?шiн емес, туыс?андарымызды? ?андары т?гiлген жерге барып ??ран о?ып ?айтуымыз керек.

Татар казакпен а?ылдасты да жиналып отыр?андар?а айт?ан татарша:

– Бiзде ондай билiк жо?. Генералмен а?ылдасы?дар. Сол не айтса, сол болады.

Ерте?iне ?асында екi болыс бар Шо? Колпаковскийдi? ке?сесiне ж?рiп кеттi. Шо?дарды? ?асына тiлмаш татар мен орыс-казактар бiрге ерген едi. Шо? Шапыраштар аулында ?ал?ан болыстар?а айт?ан: «Егер бiздi т?т?ындаса, сендер ?ашып кетi?дер.

Сонда генерал ойланады».

?асында татар мен казак бар, Шо?дар Колпаковскийдi? ке?сесiне келдi. Оларды ке?сеге кiргiзбедi.

– ?азiр мен ертiп шы?амын, – деп кеткен татар тiлмаш. Содан к?п кешiктi. Б?лар аттан т?сiп есiк алдында ?за? отырды.

Шо? терезеге ?арап отыр?ан. Бiр-екi рет терезенi? ар жа?ынан генералды? бейнесiн к?рiп ?алды. Мынасынан Колпаковскийдiн тол?аныста ж?ргенiн Шо? сездi. Генералмен жолы?у?а келген болыстарды? ендi с?здерi ?згере бастады.

«Бiз осыны бекер жасады?. Айт?андарын жасап, бiраз ?она? болып кетуiмiз керек едi. Хан т??ымында не а?ымыз бар? Ана т?релер iздеп алсын!»

Шо?ны? б??ан ?арсы айтар с?зi бар едi, сiздер т?релер ?шiн емес, анау ту?ан жерден алыста ?ал?ан туыс?андарды? басына ??ран о?у?а келiп отырсыздар демекшi болды. Бiра? б?л туралы айтпады. Оны ?здерi де бiлiп отыр. Содан ?нсiз отыра бердi.

Генералды? осынша сырт?а шы?пай кешiгуiнен, Шо?ны? iшi бiр н?рсенi сезгендей болып едi.

Шы?атынына ендi к?дiк келтiре баста?ан. Ана Шапыраштылар?а маза? бол?андарын ендi бiлдi. ?асында отыр?ан екi болысты? «ж?р, кетейiк» дегенiне болмай, генерал шы?паса ерте?ге дейiн отырамыз дедi. Т?бiнде генералды? шы?атынына сенiмдi едi, б?лардан талап етiп отыр?ан жыл?ылар ?шiн-а? шы?атынына к?зi жеткендей болып отыр. Б?лар бiр ой?а то?тай алмай отыр?анда, генерал а?ыры шы?ты. Кешiгiп шы?уына ?ара?анда татар, казак-орыстан бар жа?дайды естiп, бiр ?й?арым?а келiп шы??анын бiлдi. С?здi генералды? ?зi бастап, ол жа?тан не аласы?дар деп с?рады. Шо? кулы?пен с?йледi:

– Бiздi? Ар?а жа?тан к?п киргиздар Кенесары мен киргиздарды? со?ысына ?атысты. Халы? д?ст?рi бойынша сол жерге барып, олар ?лген жерге ??ран о?ып ?айту бiздi? жа?ты? киргиздарыны? т?ртiбiнде бар. Бiз осы жа??а ж?рерде Ар?ада?ы киргиздар осыны тапсырып жiберген. Оны жасама? ренжидi. Кейбiр туыс?андары ?лген байлар ат бермей ?оюы да м?мкiн.