Ел Шоңы. Бесінді. III кітап

?анша а?ыл айтып, ?йренгенiмен ??дай бермесе еште?е шы?пайтынын т?сiнiп келе жат?ан. Дегенмен, ?лгiнде ?ана айт?анын ты?дамай кетiп ?ал?ан к?шкетаулы? жiгiттi? Ахметжаннан к?п арты?ты?ы барын сездi. Оны? ?лгi айт?ан с?здерiн еске алып, баласыны? бойынан к?п кемшiлiктi та?ы да а??ар?андай болды. С?зiнде к?п ?ателiктер болса да анау ?лде?айда арты?, т?бiнде к?п н?рсенi тындыратын жiгiт екенiн ойлады. Ендi ?з кiн?сi, жа?а?ы айт?ан с?зiм тым арты?тау болып кеттi-ау деген ой мазасыздандыр?ан едi. Ешкiмдi айтумен, о?умен саналы, бiлгiр ете алмайсы?.

Б?рi жаратылысына байланысты екенiне то?та?ан едi iштей.

?кесi Тел?озы айт?андай, ?ш баласыны? еш?айсысы ?зiне тартпа?ан. Шо?ны? арманы – артында жа?сы бiр ?рпа? ?алдыр?ысы келетiн. Ол дегенi еш?ашан орындалмайтынын ендi т?сiне баста?ан. ?йiмк?лдi? ы??айымен ж?рiп, к?п уа?ытын ?ткiзiп ал?анын бiлдi ендi ?ана.

Тел?озыны? то?ал ал с?зiн ойынан ?ткiзiп, сараптап келе жатты. ?кiнiшке толы ?мiрi к?з алдынан ?тiп жат?андай болды. ?лгi жiгiттi? с?зiнен кейiн басына бейм?лiм бiр арман мен бiр т?сiнiксiз ой ?атар келiп, Шо? ?айсысына то?тарын бiлмедi.

Б?л ?мiрден к?п н?рсенi жо?алт?анын ендi т?сiнгендей болды. Сол ойды? шырмауына берiлiп тыста ?за? ж?рдi.

Оспан?а ренiш

Оспан ?йленгеннен кейiн ?з алдына отау етiп, б?лек шы?ар?ан болатын Тел?озы. ?араа?аш ма?ында?ы бiр ш?райлы жерге ?з алдына ?оныс берген едi. Тел?озыны? м?нда?ы ойы жа?сы жерден айрылып ?алмау едi. Айналада?ы жа?дайды жа?сы т?сiнiп отыр?ан. Со??ы кезде халы? саны к?рт ?сiп, шабынды??а, жайылым?а таласу орын алып бара жат?ан.

?р би, ?рбiр бай адамдар балаларын жеке шы?арып, солар?а ?з алдына ?оныс ?перiп жат?ан. Оны? ?стiне орыстар к?шiп келiп жатыр. Тел?озы ерте?дi ?атты ойлайтын адам едi. Ел де соны бiлгендей, ма?айда?ы шабынды?тарды ?а?аздап, ?з аттарына т?сiрiп алып жат?ан. Б?рын м?ндай т?ртiп болмайтын. Ана жер п?лендiкi, мына жер т?гендiкi, сол ма?айды жайла?ан адамдарды? атына байланыстырып алып ж?ре беретiн. Орыстарды? келуi ?аза?тар?а да к?п жа?дайды ?йреткен едi. Мал бар, ендеше жер керек. ?араа?аш ма?ында?ы барлы? жерлердi ?а?аздатып б?лiп ал?ан. Б?рын ?имылда?андар жа?сы шабынды? жерлердi алып, кеш ?имылда?андар арасында ??р ?ол ?ал?андар да бар едi.

Тел?озы да дер кезiнде сонау заманнан бергi Жанкелдi т??ымыны? жерiн т?гел ?а?аздап ал?ан едi. Тел?озы балалары жерiне билiктi ендi Оспан ж?ргiзетiн бол?ан. Одан бас?алары б?л шаруа?а араласпайтын.

Оспан Тел?озыда?ы мал билiгiн алып, шаруашылы?ты ?зi билей баста?ан кез едi.