Маё мястэчка Луна-Воля

Яны мелi лепшыя, чым у балтаy прылады працы, больш дасканалую гаспадарку. Панямоньне стала месцам працяглага сумеснага жыцьця балцкiх плямёнаy яцьвягаy, лiтвы i славянскiх плямёнаy дрыгавiчоy i крывiчоy. Стагодзьдзямi тут была зьмешаная балта-славянская зона i менавiта тут сталi выпрацоyвацца асаблiвасьцi беларускай мовы-аканьне, дзеканьне, цеканьне, цьвёрдае «р» i iнш.

Раскрываем 3 том «Жывапiснай Русi» на стар. 87 i прачытаем: «Шафарык лiчыць, што народы Лiтоyскi i Славянскi y дагiстарычныя часы складалi дзьве галiны аднаго племенi, але y гiстарычную эпоху так памiж сабой разьдзялiлiся, што цяпер трэба iх прымаць за два племенi розныя, хаця ж памiж iндаэyрапейскiмi плямёнамi самыя родныя».

Салаyёy жа гаворыць, што «насупраць, у дагiстарычны час славяне i лiтоyцы належалi двум розным плямёнам, але y гiстарычную эпоху так памiж сабою зблiзiлiся, што з усiх iндаэyрапейскiх народаy зьяyляюцца самымi роднымi».

А яшчэ там сама на стар. 11: «Достоверно однако то, что Литовцы и Белорусы сидят на землях собственных, унаследованных спокон века».

Але мне асабiста больш да спадобы гiпотэза майго добрага знаёмага Вiктара Стахвюка. Страшэнна энэргiчны, працавiты i таленавiты чалавек. Мастак, пiсьменьнiк, бiзнэсовец, патрыёт сваёй вёскi i навакольнай прыроды. Захапляецца падводным фатаграфаваньнем. Усяго не пералiчыць.

Сутнасьць iдэй спадара Вiктара, як я iх зразумеy наступная.

Першабытны чалавек пакiнуy свае сьляды на этнiчнай тэрыторыi Беларусi 100 000 г. таму. Беларусы жывуць на сваёй зямлi спакон веку.

Яны не прышэльцы, а знаходзяцца на сваёй зямлi па задумцы Ўсявышняга, якi аб’явiy вытокi i iсьцiну быцьця ва yсiх формах i мiрах. Да 7 тысячагодзьдзя да нашай эры былi заселены yсе этнiчныя землi беларусаy, у тым лiку дрыгавiцка-крывiцкае Панямоньне. І магчыма мы не стварылiся нi з каго, а ёсьць старымi, як i iншыя дабiблейскiя народы.

Багоy ня выдумалi, а ведалi ад пачатку, бо розум i сьведамасьць у справах рэлiгii найменш прыдатныя. Першабытны чалавек верыy, а жрэц ведаy, што прырода адухатвораная, жывая i разумная i намнога дужэйшая за самога чалавека, якога яна яго самога, яго род цi племя можа yзнагародзiць, а можа пазбавiць усяго.

Гэту веру арнамэнтавалi абрадамi, пэрсанафiкацыяй зьяy прыроды, iдалапаклонствам. Але iстота веры ёсьць нязьменная. Гэта вера y зьверхпрыроду сiлаy дабра i зла, без якiх нiшто не адбываецца. Нiшто немажлiва: нi прырода нi час. Гэта вера y Бога. Ёю спакон веку быy надзелены чалавек.