Маё мястэчка Луна-Воля

каралеyскi камiсар Мiхал Дамброyскi правёy рэвiзiю Луненскага ключа Гродзенскай эканомii. Каралеyская камiсiя канстатавала, што ключ больш за дзесяць гадоy знаходзiyся y заняпадзе ад ваенны дзеяньняy. Арэндны даход зьменшыyся y 9 разоy i склаy 1069 злотых польскiх. Зьяyiлася шмат пустак-неапрацаванай ральлi. Напрыклад, калi y 1680 г. на Мсьцiбаyскай вулiцы было 20 жылых «дымоy», то y 1712 г. – 1. З рамесьнiкаy засталiся 1 цясьляр, 1 каваль, 1 шавец. Пастановай Сойма yсе ключы Гродзенскай каралеyскай эканомii былi вызваленыя ад гiберны (падатак, якi сяляне плацiлi дзяржаве на yтрыманьне войска), але павiнны былi плацiць падводную павiннасьць на yтрыманьне пошт.

Унiвэрсалам караля Аyгуста II ад 1699 г. унёсак месяцова склаy 20 злотых польскiх.

10 сакавiка 1711 г. на балтыйскiм узьбярэжжы y Караляyцы (Калiнiнград) нарадзiyся яшчэ адзiн з уладальнiкаy Луны (Волi) Мiхал Антонi.

Мiхал Антонi Сапега (1711—1760). Партрэт сярэдзiны 18 ст. Энцыкляпэдыя гiсторыi Беларусi, Мн.

, 2006, т.6, с.227

Мiхал Антонi атрымаy Эyрапейскую адукацыю, а пасьля сьмерцi братоy Казiмiра i Язэпа, вялiкую спадчыну: Стары i Новы Быхаy, Баyкладава, Даболшча, Багуславiчы, Яyсевiчы, Сялец, Дзярэчын, Галынка, Вострава, Зэльва, Чарлёна, Луна, Лаyна. Яму належаy палац у Ружанах, маёнткi y Жмудзi i Польшчы. У 1741 г. разам са сваёй жонкай Кацярынай з Сапегаy выдзелiy сродкi на iснаваньне Базыльянскага манастыра i царквы y Чарлёне. Манастыру прыдавалася «вёска Казакоyцы з усiмi лясамi, лугамi, агародамi, глебай i падданымi».

Новыя сродкi былi выдзелены 27 жнiyня 1751 г., але пры yмове, што манахаy павiнна быць не чатыры, а пяць.

Мiхал Антонi атрымаy тытул падканцлера ВКЛ, у 1744 г. узнагароджаны ордэнам Белага Арла, але расчараваyся y дзяржаyнай службе i выйшаy у адстаyку. У 1753 г. надрукаваy кнiгу твораy Вальтэра, якую сам пераклаy. У Дзярэчыне застаyся, але перароблены y царкву, фундаваны князем касьцёл Унебаyзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыii.

11 верасьня 1760 г. Мiхал Антонiй памёр у Слонiме не аставiyшы нашчадкаy.

У завяшчаньнi Мiхал Антонi распараджаyся Чарлёнай, Лаyна, Луна, Сямаскаyшчынай, Воляй i г.д. (цяжка сказаць цi пад Луна i Воляй разумеюцца розныя маёнткi цi адзiн i той жа). Паколькi сваiх дзяцей не меy, спадкаемцам Чарлёны, Лаyна i Луна (Волi) стаy сын брата Казiмiра Леона Мiхал Ксаверы.

Сапега Мiхал Ксаверы (1735—1766). https://pl.wikipedia.