Біблейскія гісторыі Старога Запавету, ілюстраваныя паштовымі маркамі. Знаёмства са зьместам Бібліі і яго адлюстраваньнем у мастацтве

Марк Шагал казаy: «Вiтраж зьяyляецца празрыстай сьцяной памiж маiм сэрцам i сэрцам сьвету». Аснову yсёй кампазыцыi вiтража складае велiзарнае маляyнiчае Дрэва Жыцьця, больш падобнае на пышны букет кветак.

Шагал робiць акцэнт на незвычайнай прыгажосьцi Райскага дрэва, якое, паводле Сьвятога Пiсаньня, зьяyляецца цэнтрам Раю: «І выгадаваy Гасподзь Бог зь зямлi кожнае дрэва прыемнае з выгляду i добрае y ежу, i дрэва жыцьця пасярод раю, i дрэва спазнаньня дабра i зла» (Быцьцё 2:9).

Сьвет. Фрагмэнт вiтражу (1974—1976).

На фоне Дрэва Жыцьця на блёку дзьве маркi. На верхняй – выява Адама i Евы з гэтага ж вiтражу.

Але, акрамя выгадаy, Адам i Ева атрымалi даручэньне: «І yзяy Гасподзь Бог чалавека, якога стварыy, i пасялiy яго y садзе Эдэмскiм, каб урабляць яго i захоyваць яго» (Быцьцё 2:15). І забарону: «І наказаy Гасподзь Бог чалавеку, кажучы: з кожнага дрэва y садзе ты будзеш есьцi; а з дрэва спазнаньня дабра i зла, ня еж зь яго; бо y дзень, калi ты пакаштуеш зь яго, сьмерцю памрэш» (Быцьцё 2:16,17).

На нiжняй марцы блёку фрагмэнт карцiны Марка Шагала Рай (1961). Адам i Ева, моцна абняyшыся i, як быццам утвараючы адзiнае цела з двума рукамi i трыма нагамi, вось-вось парушаць забарону, зьведаюць забаронены плён Дрэва спазнаньня дабра i зла, што павiнна зробiць iх «роyнымi» Богу.

Мiж волi прыходзяць на думку словы прыгожага Псальму 8: «Калi я гляджу на нябёсы Твае, – твор Тваiх рук, на месяц i зоркi, якiя Ты паставiy, што ёсьць чалавек, якога Ты памятаеш, i сын чалавечы, якога наведваеш Ты? Нядужа Ты зьменшыy яго перад анёламi: славаю, гонарам увянчаy яго; паставiy яго yладаром над творамi рук Тваiх; пад ногi паклаy яму yсё: валоy i авечак усiх, i польных зьвяроy гэтак сама, птушак нябесных i рыбiн марскiх, усё, што праходзiць марскiмi шляхамi. Госпадзе Божа наш! Якое велiчнае iмя Тваё па yсёй зямлi!» (Псалтыр 8:4—10).

Зло yвайшло y гэты цудоyны сьвет у выглядзе зьмея, якi прывабiy Еву, кiдаючы выклiк забароне, есьцi плод з Дрэва пазнаньня. Пакараньне за гэты yчынак было хуткiм i жорсткiм. «Бог стварыy чалавека для нятленьня i зрабiy яго чынам вечнага быцьця Свайго; але зайздрасьцю д'ябла yвайшла y сьвет сьмерць, i зазнаюць яе якiя належаць да надзелу яго» (Кнiга Прыпавесцяy Саламонавых 2:24).