Биһиги Аан Дархаммыт

– Оннук буолбакка, бэл ???ээ былааска олорор тойотторбут билбэттэр дии, хайдахтаах тыйыс усулуобуйа?а олорорбутун, ?лэлиирбитин.

– Оттоон оннук ээ-э… – Сэмэн Ыстапаанабыс улгумнук с?б?лэ?эрин биллэрэр.

– К?р?, бу дьо?ус кинигэ?э би?иги историябытыгар сы?ыаннаах ?с боппуруоска с?рдээх интэриэ?инэй бы?аарыылары биэрэр. Бу мин урут аахпыт кинигэм, билигин ол миэстэлэри булуом, – Дь?г??р, «Глубина памяти» кинигэттэн наадалаах миэстэлэрин к?рд??н, страницаларын т?ргэн-т?ргэнник ?рд?лэринэн к?р?н арыйталаабытынан барда.

 – Бу Юрий Мочанов диэн археолог учуонай 1982 сыллаахха ?л??нэ у?а биэрэгэр, Дьокуускайтан чугас со?уруу сытар Дири? ?рэххэ, т?? былыр, 1,7 м?л?й??н сыллаа?ыта, олоро сылдьыбыт дьон туттубут сэптэрин-сэбиргэллэрин булбут. ?ск?т?н бу булумньулар айыл?а о?о?уута буолбатах буоллахтарына уонна сыллара табата бигэргэннэ?инэ, ки?и аймах аан бастаан Африка?а ??скээбитин ту?унан ?йд?б?л т?рд?ттэн т??рэ эргийэригэр тиийэр.

– Ноо, ол аата хайдаах?..

– Ол аата, тымныы, тыйыс айыл?аны утары туруула?ан тыыннаах ордуу усулуобуйатыгар ?й-санаа, эт-хаан ?тт?нэн у?аарыллан, ки?и аймах аан бастаан хоту дойдуга эрэ ??ск??н с?п диэн этэр.

– ?уй-йиэ-э, эмиэ да с?пк? дылы эбит ээ-э.

– Эс, убедительнайа суох, – эдэр ки?илэрэ кэпсэтиигэ кыттыытын к?р?ч??ктэ?ииттэн са?алаата.

– Ноо, то?о оннук саныыгын?

– Мочанов булумньулара да, датировкалаа?ына да?аны саарбахтар.

– К?р да, до?ор, строгай ки?и буоллу? дьэ. Ол эрээри манна да?аны эн этэргэр маарынныыр баар эбит, – Дь?г??р кинигэ биир страницатын балай да у?уннук сирийэн к?рд?.

 – Эмиэрикэ археологтара ити тэриллэри 260 – 370 ты?ыынча сыллаа?ылар диэн бы?аарбыттар. Оччотугар да?аны ?л??нэ хочотун олох эрдэтээ?и дьон булбуттар эбит диэн этиллибит.

– Оо, быданнаа?ы кэм эбиит, оччотоо?ута дьон букатын дьиикэй кэмнэрэ буолла?аа, – Сэмэн Ыстапаанабыс с?хп?тт?? а?аатынна.

Куодайыысап, э?элээхтик к?лэн м?ч??нээт, бэрки?ээбит-тии, ба?ын бы?а илги?иннэ.

– Ол Мочанов булумньулара сымыйата-кырдьыга ?сс? дакаастаныан наада. То?о эрэ ол малларынан тутта сылдьыбыт оччотоо?у дьон бастарын у?уо?ун баччаа??а диэри була илик дии.

– Дьээ-э диэ эбитээ, доор.

– Ок-сиэ, дьэ тордуох ки?и буолан биэрди? ээ. Ол гынан баран онту? Мочановынан эрэ бы?аарыллыбат эбит. Атын дакаастабыллар бааллар.

Куодайыысап, сол да э?элээхтик ыма?ныырын кубулуппакка, ?сс? тугу этэр эбит диирдии, Дь?г??р диэки хайыста.