Биһиги Аан Дархаммыт

Ки?итэ, кинигэтин т?тт?р?-таары арыйбахтаталаан, бииртэн биир холобурдары бы?ыта тутан аа?ан биэрэ-биэрэ, бы?аара олордо:

– Т?? былыргы дьону?, т??? да дьиикэй а?аардаах буоллаллар, холбо?он ??р?нэн сылдьан бултуурга ??рэммиттэрэ чуолкай. Холбо?ууттан, сомо?оло?ууттан, судургу да буоллар, итэ?эл к?р??нэрэ ??ск??ллэр. Тыын ?лл?й? буолбут булт с?р?н к?р??нэрэ тайах кыыл, таба оччотоо?у дьон с?г?р?йэр та?аралара буолаллар. Тайах, таба, э?э уобарастара ???йээннэригэр, ?гэстэригэр, сиэрдэригэр-туомнарыгар и?эр т?бэлтэлэрэ нуучча сирин хоту ?тт?гэр эрэ буолбакка, киин, со?уруу уобаластарыгар, Украина?а, Польша?а, Ар?аа Европа дойдуларыгар Пиренейскэй тумул арыыга тиийэ олохтоох норуоттарга баар буола сылдьыбыт эбит.

– Аата дьиибэтэ, ону туох дакаастыыр эбитээй? – аны Сэрэх Сэмэн, саарба?алаабыттыы, туо?ула?ан унаарытта.

– Дьэ дакаастабыл да?аны баар ахан. Тешик-Таш, Тэгил-Таас диэн буолла?а дуу, хаспахтан неандерталь уол о?о ба?ын у?уо?а к?ст?б?т. Тула ?тт?гэр т?г?р?чч? хайа бараанын муо?а кэккэлэтиллибитинэн саба?алаатахха, бу культ, итэ?эл, сиэр-туом бэлиэтэ буолар диэбиттэр.

Элбэх э?э у?уо?а дьаптал?аламмыт (ты?ыынча?а тиийэ) хаспахтар баалларын булбуттар. Былыргы Греция?а э?э?э аналлаах «комедиа» диэн к?рд??х быраа?ынньыктары тэрийэллэр эбит. Комедия диэн литература жанра ити тылтан ??скээбит. Дьиктитэ баар, Большая Медведица диэн Хотугу полушарие б?л?х сулу?ун Россия хоту ?тт?н нууччалара соторутаа??а диэри «Лось», «Сохатый» дииллэр эбит. Поляктар Хотугу Сулу?у «Лосиха Хэглэн», Малая Медведица б?л?х сулу?у «Хэглэн о?ото», оттон эбэ?килэр Большая Медведица сулус б?л???н эмиэ «Хэглэн» диэн ааттыыллара ???.

– Ити саарбах легендалар, тупсаран тугу ба?арар кэпсиэххэ с?п, – Куодайыысап соччо сэргээбэтэх бы?ыынан уо?ун у?угунан эмиэ э?элээхтик ымах гынна.

– Бээ-бээ, тохтоо, легенда эрэ буолбатах. Таба ойуута скифтэр искусстволарыгар кытта баар, буолаары буолан халлаан к?т?рд?р?н ???ээ ?тт?лэринэн ойууламмыт. Ол аата итэ?эл бэлиэтэ – халлаан табата буолар.

Украина?а, нууччалар олорор киин уобаластарыгар таба ойуута прялкаларыгар, соттордоругар, куопсуктарыгар хайа да уру?уйдардаа?ар хойуутук к?ст?р эбит.

– Муодатыын, доор, дьи?инэн ынах-сылгы с????гээ с?г?р?й??хтэрин с?пк? дылы эбиит.

– С?пк? этэ?ин, ки?и эрэ муодаргыан курдук. Ол аата, дьон, бэйэлэрэ да билбэттэринэн, эттэригэр-хааннарыгар и?эн хаалбыт ?йд?б?л?нэн, былыргы ?б?гэлэрин ?гэстэрин хатылыыллар эбит.