Беседы с Тукаем / Тукай белән әңгәмәләр

?з?кт?н качу к?чл?ре х?р?к?тк? килг?нд?, ихтыярсыз гам?лл?рг? бирел? бик табигый. Аяк астыннан берд?нбер ?ире? китк?н чакта ничек «бер г??д?» булып яш?м?к кир?к!.. Т?немез аерым булса да, бер ?ан булыйк, дисез. Моны ничек эшл?рг? со?? Милл?тебезг? ки??ш бирегезче!

Г. Т. Барчагыз Алла ?ебен? ныклап тотыныгыз. Алла ?ебе диг?нем – ?зара якынаю, дуслашудыр, дим?к, ?зара каршылыктан, ызгыштан сакланудыр. Т?къдир сезг? тел?кт?шлек бел?н елмая; мондый зур б?л?кне? кир?к кадерен белерг?.

– Т?къдир тел?кт?шлеге, с?з д? юк, олуг нигъм?т.

?мма ила?и ышанычны гам?лд? аклау сорала.

Г. Т. ?ич ?мет юк ?и?не сызганмай… Сы?ар ?и?н?н ике кул чыгарыйк без… Тел?с?к яш?рг?, хаклы ик?нлегебезне исбат итик… М?селман кешег? милл?т файдасын ?з файдасыннан ?ст? тотарга кир?к… Милл?тне? кил?ч?ге айлы кичт?н д? яктырак булсын… Кыю ??м батыр р?вешт? алга х?р?к?т итик… Бушка узмасын ?ич безне? ??р ай, ??р ел… ?г?р сез тоткан юлыгызда нык торса идегез, бу х?лг? т?ш?егез, минемч?, м?мкин булмас иде… Тырышырга кир?к, каренд?шл?р!.

. Заман – тырышмак заманы… Уяны?ыз да тартышы?ыз. Тартышуда гына табарсыз сез ?з хакы?ызны!

– ??ркемне? ?з?ген? ?т?рлек итеп, шигарь р?вешенд? ?ентекл?п ?йттегез…

Г. Т. Шулай т?фсилл?м?с??, татар а?ламый.

– Халыкны уянырга чакырасыз. Чыннан да, безне? ише шималь т?ркил?ренд? «йокы авыруы» к?члер?к т?сле. Озакка сузылган кышлар г?яки каныбызны салкынайткан. Шу?а к?р? холкыбыз да ул кад?р кайнар т?гел. Инде ?лл? нич? гасыр д?вамында йокы китергеч к??елсез шартларда гомер кичер? татар халкын а? эшч?нлегене? ?лешч? тукталып торуы бел?н б?йл?нешле хал?тк? кертк?н.

Йокычан егетт? д?рт булмас. ?н? бит, «Яшен» журналыны? 1908 елгы 2 нче санында шундый бер к?лкеле р?сем т?къдим ителг?н: Русия императоры эмблемасы сугылган м?нб?р артында, башын бел?ген? салып, кара т?б?т?й киг?н агай йоклап утыра. Аны бел?сез булыр. Ул – II Д??л?т Думасындагы и? с?лп?н депутатларны? берсе ?и?ангир Байбурин. К?р?сез, безнекел?р парламентта да йокыларын симерт?.

Г.

Т. ?мма бичара татар абзыйлар йоклаудан башканы белмил?р… Руслар эш к?р?л?р, м?селманнар т?ш к?р?л?р.

– А?лавымча, сез «йокы м?сь?л?се»не? к?черелм? м?гън?сен? к?бр?к басым ясап, н?къ мен? рух-?за? уяулыгын игътибар ?з?генд? тотасыздыр бит?

Г. Т. ?йе… Элек йоклап ?тк?рг?небезне уйлыйк та ?кеник… Милл?темезне алга ?иб?рерг? в? м??гелек йокыдан уйгатырга тырышу кир?ктер.

– Безне? милл?т хадимн?ре, эшл?п арыган ат кебек, аяг?р? йоклый сыман…

Г. Т.