Беседы с Тукаем / Тукай белән әңгәмәләр

Милл?тне? ?з сур?тен ?зен? к?рс?тик; т?мам к?зе ачылсын, д?рт ягына карасын, гакылын ?ыйсын… Безне? милл?т ?лм?г?н д?, йокламаган да, ?ушы гына китк?н. М?зк?р р?вешл?р[51 - М?зк?р р?вешл?р – шул юллар, чаралар.] ил? ?ушына китерс?к, дуст кем, дошман кем – милл?т ?зе аерыр… Д?рестен ?йтк?нд?, халык зур ул, к?чле ул, д?ртле ул… Ул ?ле ?лл? нинди кара к?чл?р басканга к?р? ген? бу к?ренешт? й?ри. Л?кин бу х?л вакытлы гына килг?н бер авыру кеби.

– Сез ?йтк?н «кара к?чл?р» ?зебезне? арада да, х?тта акылга сыймаслык даир?д? д? шактый бит.

Иске «Бакырган китабы»на назир? р?вешенд? язылган «Мактанышу» исемле сатирик шигырьд? ?а?иллек гал?м?тен к?рс?т?че ишан авызыннан масаюлы нинди с?зл?р с?йл?т?сез ?ле?

Г. Т.

Татарларны мин ?иг?м,

Минем кулымда ??г?н;

Ник ?икм?ск?, татарлар

?ебег?н бит, ?ебег?н.

– Мондый ук з???рле б?ял?м?, ?лб?тт?, бернинди кысага да сыймый. Кайбер халыкларны д??л?т тотарга ?йр?тк?н милл?тне ничек инде мескенг? чыгарып хурларга м?мкин?!

Г. Т. Бер??не? уйларын икенче бер?? бикл?п куя алмас.

– ?тк? тиюч?н мондый б?нд?л?рне? авызын яптырырга, т?шенерлек итеп ?авап бирерг? кир?ктер бит?!

Г. Т. Таптыйлар пычрак аяклар берл? милл?т садрыне… Искел?р белми ??н?з милл?т диг?н с?з кадрене.

– Барыбер гарьл?ндер?: к?пме яуда гаярьлек к?рс?тк?н халыкны уптым ила?и ?ебег?нлект? гаепл?рг? ярамый. Без бит…

Г. Т. Без сугышта юлбарыстан к?члебез, без тынычта аттан артык эшлибез.

– ?зг? камырдан булган милл?тт?шл?ребез, я??дл?р шикелле, бер-берсен канатландырырга к?некм?г?н шул.

Г. Т. Бу урында ?ичкемне? й?зен ертмыйча гына бер с?з ?йтерг? м?мкин: бер эшне? очына чыкмыйча мактану кир?км?с.

– Кимчелекл?рд?н котыла алмаган халык гадел т?нкыйтьт?н ?стен булмас. Шулайрак ?йтерг? телисезме?

Г. Т. Милл?тне? т?р?ккыйсен? в? башка милл?тл?рне? аяклары астында тапталмавына кир?кле н?рс?не? ??мм?се д? саваплы в? х?ерле бер эштер… ?зелеп такмак ?йтм?с идем, ?з халкымны с?йм?с?м.

– Дим?к, сез милл?тне урынсыз ?сендер? ягында т?гел?

Г.

Т. Бер яманлык к?рс?м, с?г?м, мактый алмыйм.

– А?лашылганча, кемдер кыек гам?л кылган ик?н, аны т?нкыйть угы аямаска тиеш. Милл?тк? зыян китер?чене ис? берничек т? кичереп булмый.

Г. Т. ?зен? н?рс? лаек ик?нен ??ркем ?зе бел?… Атучыга ?меребез: укларны кызганмасын! Атылмышка н?сыйх?т: й?р?ге сызланмасын!

– Б?нд? хатадан хали т?гел. Х?тта п?йгамб?рг? ти?л?нг?н шагыйрь д? т?нкыйть угына юлыгырга м?мкин.

Г. Т.