Беседы с Тукаем / Тукай белән әңгәмәләр

? к??елне? т?шенкелек хал?тенд? кал?мне «ч?нчеп» куярга була.

Г. Т. ??ркемг? ?з кайгысын язарга р?хс?т инде… Канлы к?з-яшь бел?н яздым шигырем… Шулай итеп, ачы-т?че язсам да мин, чыкса кир?к яхшы ниятемне? очы.

– Шунысы га??п, сез минор я?гырашлы ?с?р артыннан ук бик к?лкелесен д? язып куясыз бит.

Г. Т. К?лке булса кайвакыт шигъриятемне? кыйссасы, анда бар бер ?анлы х?ср?т, канлы л?гън?т хыйссасы[74 - Хыйсса – ?леш.]. Уйлый торгач, мин ?земне? ?ан ачымнан да к?л?м, ч?нки инде кайгыра алмыйм, кайгырып арган булам.

– Кайвакыт кал?м бел?н с?йл?шеп т? аласыздыр. Уртак максатларны барлаган чакта а?а ничегр?к м?р???гать ит?сез?

Г. Т. И кал?м!.. Без ?сирл?рне, ялкауларны да зур эшк? эт?р; милл?тк? м?рх?м?т ит – зин?ар, хурлыкка калдырма… Милл?тне? бу х?ле хикм?т китабына терк?лг?нме?.. Яз караны «кара» дип ??м акны «ак», ??пне «??п» дип ??м шулай ук такны «так». ??р кеше к??елен ген? к?рм?, милл?т авыруына бак!

– Сезне? и?ат ит? ?зенч?лекл?рен, ил?амыгызны? холкын бел?се кил?.

Ниятл?г?н я?а ?с?регезне ничегер?к яза башлыйсыз?

Г. Т. Тапдис?м маузуг, язарга аптырыйм: кай т?шенн?н мин моны, дим, эл?ктерим? Ул йозак т?сле ми?а, юк ачкычым, й? б?ек с?д[75 - С?д – дивар, крепость-кальга.] – юк мен?рг? баскычым. Й? к?йм? ул – юк янымда ишк?гем, шул р?веш эчт? кала к?п хисл?рем… Уйлыйсы? син бер фикерне: раст кеби, шик т?ш? – юк, ул да раст булмас кеби.

– Мондый к??ел хал?те ??рбер шагыйрьг? хастыр. ?лб?тт?, ошбу ис?пк? графоманнар керми. Чын талант иясене? ис? язу р?веше ?к ?зг?.

Х?ер, и?ат газабын кичерерг? с?л?тле затларны ?зегез д? сур?тл?п бир? аласыз. Ничек ?ле?..

Г. Т. Ничек дисезме? Очень просто… Уйга баткан, утырмакта шагыйрь язып, язадыр ул бар д?ньясын оныта язып; кал?м бел?н кайчак ч?чен актаргалый, чыгаргандай т?рле уйлар баштан казып. Яза шагыйрь, кал?мен кулдан куймый, бер юл язып ташлый, тагын берне уйлый…

– Кайчак й?герек кал?м диг?нн?ре чыгымчылап та куйгалый бит. Шундый х?лд? калганыгыз юкмыни?

Г.

Т. Вакыйган, д?рес бит!.. Язасылай с?земне яза алмыйм, ни булды ик?н минем кал?мг?? Язам, диеп кен? утырсам да, вакытым гына кит? ?р?мг?!

– ?ле бит т?къдир ителг?н вакытны рухан? тоеп, катгый цейтнот басымы астында язу да була. Мен? сез язасыз…

Г. Т. Мин язам, шунда к?р?м: лампам эченд? май кими; алда к?газьг? ташыйлар – к??елем? уйлар сыймый. Якты бетк?нче языйм, дип, сызгалыйм тиз-тиз ген?, к?газь ?стенд? кала тик к?кре-б?кре эз ген?.