Беседы с Тукаем / Тукай белән әңгәмәләр

Ник минем ул ?с?рл?рем алай басылмыйлар?..

За?ир ?ф?ндене? т?мам т?се бозылды… Мин: «А?, ?д?бият б??арымызны?[86 - Б??ар – яз.] и? ??в?лге ч?чк?л?ре! Ник алай кояш т?шм?г?н ?ирд? яталар ик?н?» – диг?нд? уянып киттем.

– Дим?к, беренче татар романчысыны? рухы тыныч т?гел булып чыга… Телг? алынган ?леге зур к?л?мле ?с?рл?р б?генге к?нд? нинди золм?т тоткынлыгында ята? Бу романнар, б?лки, югалгандыр да. Кызганыч, аларны? язмышы м?гъл?м т?гел.

Г. Т. Х?ерле булсын.

– М?д?ни мирас ядкярл?рен ?ую х?лл?ре безне? халыкта еш к?з?тел? инде.

Ничек уйлыйсыз, За?ир Бигиевне? исеме гасырлар д?вамында яш?рме?

Г. Т. Милл?т яш?декч? яш?р, милл?т ?сдекч? ?с?р…

– Татар ?дипл?рен иск? т?шер?не д?вам итеп, тагын шуны да сорап каласы кил?: сезне? с?зл?р бел?н ?йтк?нд?, Гаяз Исхакый кем ул?

Г. Т. Кем ул бу милл?тне к?т?рг?н кеше? Кем ул а?а тел биреп, тавышын я?гыраттырган кеше? Безг? хайван т?геллегебезне к?рс?тк?н кем?.. Дошманнарыбызга кемлегебезне к?рс?тк?н кем? Бу мо?лы милл?тне шатландырган кем?.

. Узган к?нн?ребезне уйлаткан кем? ??м «Инкыйраз»ны исебезг? т?шерг?н кем?.. Безне? ?чен б?тен з?хм?тне ?зен? алган кем?

– Минем сорауга сораулар бел?н ген? ?авап бирелс? д?, бу ?зенч?лекле м?дхияд? Гаяз Исхакыйны? кемлеге ап-ачык к?рен?. Аны? атаклы «Инкыйраз»ы да бик урынлы иск? алына.

Г. Т. «Инкыйраз» исемле ?с?р безг? гыйбр?т сабагы бирде.

– Халкыбыз азатлыгы ?чен к?р?шк?н Гаяз Исхакыйны? т?рм?-с?ргенн?рд? михн?т чиг?е, ?лб?тт?, милли х?р?к?т ?йд?маннары арасында югалту буларак та кабул ителг?н.

?дипне сез д? бик юксынгансыз бит, аны? гал?б?ле абруена ихтыя? барлыгын тойгансыз. Шигъри чакыру да язып каравыгыз м?гъл?м. Ничек ?ле ул?

Г. Т.

Кайт ?ле монда ватанга, кайт ?ле, саргайтм?ле!..

Бер карашы? и? шома ялганчыны с?зд?н тыя…

– Ни?аять, Гаяз Исхакый патша амнистиясе буенча ирекк? чыккан, ?мма а?а Казанга кайтып яш?рг? р?хс?т ителм?г?н. Сез ?дипне? чит илг? китеп баруын, шунда т?пл?неп калуын гаепк? алмыйсыздыр бит? К?р?шне д?вам ит?р ?чен аны? башка чарасы калмаган.

Г. Т. Ир кеше… ?зен бер ген? урынга агач кебек беркетеп куймас.

– Патша охранкасы к?з?т?е астына алынсагыз да, ш?кер, сезг? Казанда гомер ит? р?сми тыелмаган. Д?рес, халык хакын даулап ?ан аткан сезд?й затларны, «Т?ркияг? китегез!» дип, ачыктан-ачык куркытучылар да булган. Мондый карагру?чыл янаулар кайдадыр аулакта пышылдап т?гел, Д??л?т Думасы сессиясе барган м?рт?б?ле залда ?йтелг?н.

Г. Т.