Идегәй. Татар халык дастаны

] тибеп каз алган

Кара лачын Төкле Аяк —

Ау лачыны бар иде,

Тугыз йортка дан булды.

Азамат ир Туктамыш —

Акбүз аты астында,

Лачыны ияр кашында,

Чирүле күлдә кош чөеп,[5 - Кош чөю – өйрәтелгән ау кошлары белән җәнлек аулау, кошны кулдан чөеп җибәрү.]

Дәүран сөргән хан булды.

РЈР» РґУ™СЂСЊСЏ РґР° Р±Сѓ РґУ™СЂСЊСЏ[6 - РЈР» РґУ™СЂСЊСЏ РґРёРіУ™РЅРµ – Җаек, Р±Сѓ РґУ™СЂСЊСЏ РґРёРіУ™РЅРµ – Р?дел, СЏРіСЉРЅРё Р?делдән ары – Җаек, Җаектан ары – Сырдәрья РґРёРіУ™РЅ СЃТЇР·.

],

Ул дәрьядан Сырдәрья,

Сырдәрьядан Сәмәрканд,

Сәмәркандта утырган

У?РјРёСЂ Бырлас РЁР°Т» Тимер[7 - У?РјРёСЂ Бырлас РЁР°Т» Тимер – Аксак Тимер (Тимерләнк, Тимерлан, РўРёРјСѓСЂ, 1336–1405), РЈСЂ-та РђР·РёСЏ РґУ™ТЇР»У™С‚ эшлеклесе, полководец, 1370 елдан – У™РјРёСЂ, чыгышы белән Бырлас ыруын-нан.

Башкаласы Сәмәрканд булган РґУ™ТЇР»У™С‚ төзегән, Алтын Урданы тар-мар иткән, Р?ранга, Кавказ артына, Һиндстанга, Кече РђР·РёСЏРіУ™ Т».Р±. талау походлары ясаган.]

Туктамышка хат бирде.

Ул хатында бу диде:

«Җаектан ашу РђРє РўТЇР±У™[8 - РђРє РўТЇР±У™ – елга Т»У™Рј С‚ТЇР±У™ исеме. Алтын РЈСЂРґР° чорында Р?делдән алып Сырдәрьягача булган Т—РёСЂР»У™СЂ РђРє РўТЇР±У™ Т»У™Рј РђРє РЈСЂРґР° РґРёРї йөртелгән.],

Р?делдән ашу РљТЇРє РўТЇР±У™,

Күк Түбәдә ак сарай;

Анда утырган Туктамыш —

Ул Туктамыш син булсаң,

Курымны[9 - Кур – кымыз ачыткысы, кымыз төбе.

] эчкән син булсаң,

Сине баккан мин булсам,

Тугрына[10 - Тугры – кош кундыра торган агач. Бу сүзнең «тур, тургач» рәвешендә әйтелеше дә очрый.] кунган Төкле Аяк

Тугыз йортка дан булса,

Аны миңа тапшыргыл».