Син биир күүтэр эбиппин…

Онтон ынчыктыы, ытыы сытар ойо?ор: «До?оор, чэ, к?н-хаан кэллэ… быра?аай!» – диэн бырастыыласта…

Киириэхситтэр Охоноону иннилэригэр уктан илдьэ та?ыстылар.

Дьиэ и?э кураанахтанна. ?стээх о?о: «А?аа!» – дии-дии, илиитин ууммутунан ытыы хаалла. Суох, а?ата т?нн?бэтэ, арай тиэрэ кэбиллэн а?а?ас хаалбыт аан устун тымныы туман эрэ ?р? оргуйан киирдэ…

III

Т??н ????н са?ана. Хабыс-хара?а хаайыы хо?о иин и?ин курдук дьиппиэрэн турда. Т?гэх диэки муннугар ки?и ынчыга и?иллэр. Онон саба?алаатахха, биир ки?и нэ?иилэ олоруох курдук буолан и?эн, тайаммыт илиитэ уйбакка, «лис» гына т??эн, эмиэ им-дьим баран хаалла.

Онтон сотору со?ус тыын киллэрэн, истиэнэ?э кэлтэгэйдии нэ?иилэ ?й?н?н олорон, ким бааргын, ?р???й диэххэ айылаахтык, у?уох илиитинэн салгыны харбыалаата. Суох, кими да булбата, арай муннук тымныы чэ?ин харбаан к?рд?. Онтон арыый к?н?н, чэ?нээх эрки??э к?хс?нэн ?й?нн? уонна «хар» гына хаанынан силлээтэ.

– Хара дьайдар!.. Б?т?н Арассыыйаны син биир кыайбакка саатыаххыт ээ.

Абам эбит, бу кэриэтин биирдэскитин эмэ анныбар баттаан баран ?лб?т?м буоллар! – диэн баран, б?т?н, сымы?а?ын бы?а ытырда.

Бу олордо?уна эмискэ к?л??с тыа?а халыгырыы т?стэ. Хаайыы тимирдээх хал?ана к?л?р гына а?ылынна, т??рт саалаах ки?и аа??а адаарыстылар.

Та?ырдьа дьиэ ааныгар моойторуктаах хара ыт, то?нохпун даа, ха?ан тахса?ын диэх курдук, муннун хамсата-хамсата, хас киирэр-тахсар ки?ини сытыр?алыы олордо. Кэлин у?угар тиийэн ыксаата бы?ыылаах, б?р??лээх хал?аны тарбаан тардыр?атта.

Ол олордо?уна арай эмискэ дьиэ аана тэлэс гына т?стэ уонна биир саалаах ки?и: «Чэт, бу туох ыта булла!» – диэт, ыстыыгынан ?т?р? т?стэ да, сыы?а анньан кэбистэ. Ол да буоллар ыт тахсыбыт дьону, то?о эрэ кулгаа?ын ньылаччы туттан, хара?ын к?лб?т курдук к?р?н, батыста.

Т??н к?т?р тымныыта, хара?ата олус хойдубут, бэл диэтэр сулустар то?он кыччыырга дылы гыммыттар. Халлаан буолла?ына ?рд?к бэйэтэ намтаан, симилиэс курдук дьэбидийэн, ыга баттыахха айылаах буолбут.

Аллара, ?рэх толоонун ортотугар, арыы тыа, баатанан сууламмыт курдук ма?хайан, утуктуу турара.

Били дьон онно бардылар. Тыа са?атыгар баар кыра со?ус ыраа?ыйа?а тохтоотулар. «Тур манна!» – диэн, били Б??т?р о?онньор к?рс?б?т бандьыытын «хамандыыра» бэлэ?э хайдыа?ынан ха?ыытаан то?о барда. Чо?куйа то?мут тыа мастара: «?ук! Бу туохпут кэллэ?!» – диэбиттии, со?уйан са?а аллайарга дылы гыннылар уонна бары ?м??р?сп?т курдук и?иллии-к?р?, ылы-чып бардылар.