Қанатты сөз – қазына. 1-кітап

Бiр жас жiгiт ?айын атасыны? ?йiне келгенде, же?гелерi астына тула? т?сеп, боса?а?а отыр?ызып ?ойыпты. Сол ?йдi? ?лкен ?аба?ан итi бар екен. Б?тен адамды к?рген т?бет арс етiп о?ыстан ?рiп ?ал?анда, к?йеу жiгiт шошып кетiп, т?рге бiр-а? секiрiп шы?ады. Сонда же?гесi бетiн шымшып:

– Мас?ара-ай, к?йеу жiгiт атамны? т?рiне шы?ып кетiптi ?ой, – дептi.

Сонда к?йеу жiгiт есiк жа?та?ы т?беттi н?с?ап:

– Анандай б?лекет арс етiп т?ра ?мтылса, ата?ны? т?рi т?рма?, к?рiне кiрерсi?, – дептi.

Б?л с?з тiркесi ?рей-?ор?ыныш?а бой алдырса?, не iстеп, не ?ой?аны?а есеп бере алмассы? деген ойды а??артады.

АТА Т?РЫП ?Л С?ЙЛЕСЕ – ЕР ЖЕТКЕНІ БОЛАР,

АНА Т?РЫП ?ЫЗ С?ЙЛЕСЕ – БОЙ ЖЕТКЕНІ БОЛАР

Б?л жерде адамны? а?ылы жасында емес, басында. Егер а?ыл-парасаты толысып т?рса, неге жасына ?арап емес, басына ?арап ба?аламайсыз деген ойды астарлап жеткiзiп т?р.

Сырым жас кезiнде бiр жолдасымен Н?ралы ханны? ?йiне барса, ?араман тана Малайсарымен с?йлесiп отыр екен.

– Балалар, аман ба? – дептi де, елемей ?здерi с?йлесе берiптi. Сырым жолдасына дауыстап:

– Ж?р кетейiк, б?лар бiздi адам деп отыр?ан жо? ?ой! – дейдi.

Малайсары жалт ?арап:

– Ата т?рып, ?л с?йлегеннен без,

Ана т?рып, ?ыз с?йлегеннен без.

Сырнайдай сарна?ан мына бала кiм едi? – дейдi.

– Ата т?рып ?л с?йлесе, ер жеткенi болар,

Ана т?рып ?ыз с?йлесе, бой жеткенi болар, – дейдi Сырым.

– Сен тол?ан екенсi?, мен тоз?ан екенмiн, – деп Малайсары сонда Сырымды ?асына ша?ырып ал?ан екен.

АТЫ Ж?ЙРІК ?АЙЫРАДЫ,ТІЛІ Ж?ЙРІК АЙЫРАДЫ

Аты ж?йрiк болса, ?уып жетедi, озып, алды?а шы?ады. Ал тiлi ж?йрiк, шешен болса, жа?сы мен жаманды, адал мен арамды жiлiктегендей ажыратып бередi, с?збен т?йреп есе бермейдi деген м?нi бар.

?рi а?ын, ?рi балуан Ахмади деген жiгiт жал?ыз атын жо?алтып, Ба?ба?тыда жиын ?ткiзiп жат?ан ?ожахан деген болысты? ауылына келедi. Болыс баса-к?ктеп кiрген кедей а?ынды жа?тырмай, шаруасын с?рап бiлген со?: «Аты?ны? белгiсiн ?ле?мен айт, ?йтпесе ?йi?е ?айт!» – дейдi.

Сонда Ахмади:

А? то?ым, ?ос та?балы, ?зi жирен,

?иянкес, ?ры алмаса, шы?пайды ?йден.

Жануар жыл?ы болмай, адам болса,

Н?сiлi бiр кем емес, болыс, биден.

А? то?ым, ?ос та?балы жирен едi,

Шананы ?ар жау?анда с?йрер едi.

Болдырып к?п ж?мыстан етi арыса,

Дорба?а ?и сап берсем, к?йленедi.