Бөбөктөр үчүн. Кыргыз эл жомоктору

?ч кызды Камыр балбан тышка алып чыгып, ?ч жолдошуна барып ?ч кыздын бир??н? ?з? алып, эк??н? Тоотолпо? менен Суусулпа?га берет. Айалпа? кур калат. «?ч кызды ?ч??б?зг? бербейт», – деп ?ч??н?н ичинен нааразылык чыгып, балбанды ?лт?рм?к болушат. Аны балбан билип калып, ?ч??н? те? кызылдай сабай турган болгондо, качып кетишет. ?ч кызды балбан ханга кабар айттырып, шаарга барат.

Барса баягы ?ч кыз ошол хандын кыздары экен. Хан ?з? хандыктан т?ш?п, балбанды хан к?т?р?т. Ошентип, Камыр балбан хан болуп карыган ата- энесин багып калыптыр.

АЙЛАКЕР БАЛА

Илгерки заманда Багдад шаарында багар-к?р?р? жок, бир тоголок жетим жашаган экен. Ал эл кыдырып тилемчилик жасап, ?лб?ст?н суусун ичип, ?чп?ст?н отун жагып, эптеп к?н ?тк?рч? экен. К?нд?рд?н биринде жетим бала адатынча эл кыдырып ж?рс?, бир адам жолугуп: «Балам, кайдан ж?р?с??, аты? ким?» дейт. Анда бала: «Атым – Айлакер, кайдан келгенимди, эли-журтумду билбеймин, ата-энем ?ч жашымда к?з жумган дешет» дейт.

– Ээ, балам, эмне айла-амалы? бар? Аты?ды Айлакер деп ким койгон?

– Менде эч деле айла-амал жок, ата-энемдин койгон аты ушул экен.

– Эмесе, балам, баары бир ата-эне?, багар-к?р?р?? жок экен, мага бала болгун, – дейт.

Бала: «Жакшы болот, ата, сокурдун тилегени эки к?з дегендей, менин тилегеним да ошол эмеспи» деп, ал адамга бала болуп ж?р?п калды.

К?н? эшикте ойноп отурса атасы чакырып: «Ээ, Айлакер, сен мына бул бактын башында эмне бар экенин билеси?би?» дейт. Бала: «Билем, ата, анда ак сары деген куштун уясы бар» деди.

«Эмесе, куш азыр уясында жатат, сен кушка билгизбей бир жумурткасын уурдап келгин» дейт. Айлакер бакка чыгып барып, кушка билгизбей бир жумурткасын уурдап келет.

Чал: «Эми кайра алып барып, жумуртканы уясына салып келгин» дейт. Айлакер бакка чыгып барып, кушка билгизбей жумуртканы уяга салып кайра келди эле, атасы: «Колу? эпт??, ?з?? тири карак экенси?, ишке жарай турган кебете? бар к?р?н?т» дейт. Кечке маал болгондо атасы: «Мына бу жердеги абышка-кемпирдин ?й?н билеси?би?» дейт. «Ошол кемпир-чалдын бир карын сарын майы бар.

Аны же ?зд?р? жебейт, же кишиге бербейт. Т?н ичинде уурудан коркуп, эк?? ортосуна алып жатат, баргын да, ошону уурдап келгин» дейт.

Айлакер макул болуп, абышканын ?й?н? жетип барат. Барса, чынында эле абышка-кемпир т?ш?г?н кенен салып, майды ортосуна алып уктап жатышкан экен. Айлакер жыла басып, т?ш?кт?н жанына барат да, абышканын ?н?н? окшотуп кырылдап, «кемпир, ары жат» деп кемпирди акырын т?рт?п коет. Кемпир арылап кетет.