На дняпроўскім лузе

Амаль год гэта быy зусiм iншы чалавек: i з дзецьмi стаy займацца, i па гаспадарцы дапамагаць. Але аднойчы выпiy пiва. Потым уцягнуyся – пойдзе y летнi павiльён, надзене акуляры ад сонца i сядзiць з пiвам цэлы дзень. Калi станеш сарамацiць, ён пачынае лаяцца, кiдацца з кулакамi да мяне i дзяцей. Як усё роyна падмянiлi чалавека! Зрабiyся нейкiм ненармальным. А потым звязаyся з такiмi ж п’янтосамi з нашага двара i дапiyся да таго, што стаy начаваць пад плотам, галаву хтосьцi разбiy яму… Неyзабаве yчастковы iнспектар аформiy дакументы – i загрымеy мой Аркадзь у лячэбна-працоyны прафiлакторый.

Мы yжо к гэтаму часу былi разведзеныя. Мне сорамна было нават прызнацца, што гэта быy мой муж…

На вачах у Веры з’явiлiся слёзы. Вiктар бачыy, што ёй цяжка было гаварыць. Ён узяy яе за рукi, пацiснуy iх i прамовiy:

– Не хвалюйся, Вера, у цябе ж цудоyныя дзецi, усё будзе добра.

Жанчына слаба yсмiхнулася, удзячнасцю засвяцiлiся яе прыгожыя вочы…

Вiктар развiтаyся i шпарка пакрочыy па вулiцы y супрацьлеглы бок.

Нечакана з’явiлася нейкая думка – згадка пра школьныя гады. І раптам – як азарэнне: «Дык вось яно што! Хто б мог падумаць! Як кажуць: не судзiце iншага».

Вiктар успомнiy Аркадзевага бацьку, дырэктара школы Пятра Тарасавiча. Ён выкладаy гiсторыю. Але yрокi яго праходзiлi незвычайна: адразу задаваy дамашняе заданне, маyляy, падрыхтуйцеся самастойна, а большую частку адведзенага часу прысвячаy… «натацыям» дзецям, чые бацькi вялi сябе недастаткова прыстойна.

Асаблiва даставалася тым вучням, бацькi якiх часта выпiвалi, дрэнна паводзiлi сябе y людзях i дома. Вiктар i яго аднакласнiкi не ведалi i не маглi тады адказаць Пятру Тарасавiчу знакамiтымi словамi: «Дзецi за бацькоy не адказваюць».

Пятро Тарасавiч быy сакратаром мясцовай партячэйкi, народным дружыннiкам, дэпутатам сельскага Савета i яшчэ немаведама кiм. Адным словам, актывiст на yсе сто. «Да yсiх бочак шпунт», – казалi пра яго аднавяскоyцы. Але нiчога не зробiш – дырэктар школы, настаyнiк.

Вучнi, хоць у iх i сэрцы сцiскалiся, а y некаторых нават слёзы на вачах з’яyлялiся, цярплiва слухалi яго «лекцыi» пра сваiх няyдалых бацькоy i y нейкай меры зайздросцiлi Аркадзю, сыну Пятра Тарасавiча. Бо Аркадзеy бацька выстаyляy сябе yзорам для yсiх вясковых мужчын. І сыну, як кажуць, было з каго прыклад браць…

Пятра Тарасавiча даyно yжо няма на свеце. Застаyся адзiны яго сын, Аркадзь, якi пераyзышоy самых няyдалых вясковых мужчын.