Ел Шоңы. Сәскелік шақ. I кітап

С?лтан ?андай ??нды с?рап отырсы?, дедi Таубай.

С?лтан оны? м?нысын жа?тырмай ?алды ма, ?зiнi? ?асында отыр?ан Баймырза?а ?арап с?зiн жал?ады.

– Б?гiн Жанкелдi мар??мны? дастарханыны? басындабастары?ыз ?осылып ?ал?ан екен. Бас?ажерде сендердi? осылай бастары?ды ?осуды? ?зi ?иын. Содан кейiн айтып отырмын. Менi? ?кпем Балам Шы??ыс ?айтыс бол?анда бiреуi? де есiк ашу?а жарамады?дар.

Б?л с?зде шынды? жатыр едi. То?аларды? т?уiрлерiнi? бiрi барма?ан едi. Турасын айт?анда, сол арада жазалап жiбереме деп ?оры??ан едi.

?лгiнде с?збастау?а себепшi бол?ан Баймырза с?лтан баласы жайындас?збаста?ан со? ?ндемей ?алды. Б?ларды? iшiндегi жасы, с?зге шира? Баймырзаны? iнiс Сапа?а?асыны? с?зiн жал?а?андай болып к??iлдегiсiн айт?ан болатын:

– С?лтеке, бiздi? жа?тан кеткен ол ?лкен бiлместiк болды, дедi Баймырза.

– Сен ?йтiп а?талма. ?р н?рсенi? жолы бар, ж?нi бар. Осы отыр?андарды? ?р?айсынбiр-бiр руды бас?арып отырсы?дар. Неге келмейсi?дер!

Айтарлары бiтiп ?ал?андай мына с?зге б?рi де ?ндем ей ?алды.

?о?ыр??лжа с?зiн ?рi ?арай жал?ады.

– Мен оны бiлемiн. Б?рi? де ?здерi?дi кiн?лi санайсы?дар. Содан кейiн ?ндемей отырсы?дар.

Осы кезде Таубай батыр шыдай алмай:

– Сiз орынсыз То?алардыкiн?л?ма?ыз. Хан т??ымы хан ?олынан ?айтыс болды ?ой.

– Кенесары ?зi барып ?лтiрген жо? шы?ар. ?ажет болса кiм ?лтiргенiн де айтамын. Менi? баламны? ?лiмi отыр?ан сiздердi? адамдары?ызды? ?олынан келдi.

– С?лтеке, сол кiсiнi? атын атап айты?ызшы – дедi Сапа?

– Осында Т??iрбергеннi? екi баласы отырсы?дар.

?айсысы екенiн ?здерi? айты?дар. ??ла?ы естiгенi болмаса к?зi к?рген жо?, ?айсы?ды ?стап беремiн. Осы отыр?андарды? б?рiнi? ?рпа?тары Кенесары со?ысына ?атысты.

Т??iрберген ?рпа?тарыны? бiразы Кенесары к?терiлiсне ?атыс?ан едi. Соларды? бiразы со?ыста ?лiп, кейбiреулерi сонау ?ыр?ыз жерiнен келмей ?ал?ан. Н?ра бойында бол?ан со?ыста да патша ?скерiмен мына ?о?ыр??лжаны? баласы Шы??ыс баста?ан ?ол?а ?арсы шы?ып, ?о?ыр??лжа адамдарына ?арсы т?р?ан едi. Сонды?тан Кенесары б?ларды? малдарына тиiспей кеткен.

Дуан басы оны? б?рiн бiлетiн. Сонды?тан айтып отыр?аны болатын. Отыр?андар оын мойында?андай та?ы да ?ндемей ?алды да, Сапа? отырып:

– С?лтеке То?а аз халы? емес. Осы отыр?андарды? к?бiнi? туыс?андары ?атыс?ан. Сiз бiздi ?ана кiн?лап отырсыз ба?

– Сендердi ел «бес перен» дейдi. Б?л жайдан жай ?ойыл?ан ата емес. Сол Шы??ысты? ?лiмiне тiкелей ?атысы? болмаса да, баламны? То?аларды? ?олынан ?лгенiн мойындайтын шы?арсы?дар.