Ел Шоңы. Сәскелік шақ. I кітап

Оны ?айдан бiлдi?iз?

– Бiлген со? с?рап т?рмын ?ой, б?л неше жаста?

– Биыл бестен асып барады…

– Ендеше, д?л бабында т?р?ан кезi екен.

Байсары да жас болса да жыл?ы жа?дайын жа?сы бiлетiн. А?аларына болмай осы бозды алып келген, сол едi.

– Кербестi ?айда? -деп с?рады К?бен.

– Ол а?сап ?ал?ан.

– Одан неше т??ым алдындар?

– Содан ту?ан жетi-сегiз жыл?ы бар. Ба?ын сынама?шы болып осы боз ?ас?аны алып келдiк.

– Т?р келбетiне ?ара?анда ж?йрiк ат болуы керек.

– Нешiншi орын алады деп ойлайсыз?

– ?зiнi? бабында болса бiрiншi, не екiншi орынды алуы м?мкiн.

К?бен ?зiнi? ат та?да?ыш ?абiлетiн т?сiргiсi келмей ме, бiлiп т?рса да ж?йрiк аттар осылай бiрiншi, екiншiмен с?зiн бiтiретiн, ыл?и.

– Сiз осылай, бiрiншi, екiншi деп айтасыз. Сыншы бол?ан со? бiрiншi, екiншi орын демей, туралап, б?лiп-жармай айтпайсыз ба?!

– Айта алмаймын, – дедi К?бен сыншы, -?з ?аза?тары? айтады, ат шаппайды, бап шабады дейдi. Осы т?р?ан аттардын б?рi де ж?йрiк. Айта алмаймын, -дедi К?бен с?зiн ?айталап.

Оны? ?стiне атпен шабатын бала?а да байланысты. Ол атты ?алай бас?арса, солай болады.

Байсары ?асында т?р?ан Ж?мкенi к?рсеттi.

– Мына бала шабады.

– Сен нешеге келдi??

– Биыл он ?шке келдiм, -Б?л с?здi тез, тарс еткiзiп жылдам айт?ан Ж?мке. К?бен мына баланы? шира? екенiн бай?ап ?алып:

– Мына бала мiнсе бiрiншi орынды алады. Мынау бiр бол?алы т?р?ан бала екен. Сонымен ?оса ?андай ?нерi? бар.

– ?исаларды жат?а айтамын. ?н сала бiлемiн.

– Егер жолы болса, атаны? да, ?зiнi? де атын ша?арар осы жолы.

Т?р?ан бойы т?нып т?р?ан ?нер екен. К?мекейi а?ып т?р?ан ?н екен.

– К?беке, оны ?айдан бiлдi?iз? -дедi Байсары.

– Менi? т?йсiгiм солай дейдi.-К?бен сыншы осыны айтты да бас?а аттарды к?руге кетiп ?алды.

К?бен атты да, адамды да жа?сы сынай бiлетiн мы?ты сыншы едi. Негiзi ?ара?алпа? бол?анымен бая?ы Жанкелдi Б??ара базарына барып сауда жасап ж?ргенде ?збектi? саудагерiнен ??лды??а сатып ал?ан осы К?бендi. Ол кезде ??лдарды? да ?йел-еркегiне байланысты ?з ба?асы бар едi.

?збек ба?асына келiспей т?рып ал?ан болады. Он ?ш- он т?ртке келген бала едi. Бойы да кiшкентай екен. Жанкелдi бiр iрiлеуiн алуды ойлады. Ж?ре берiп едi, К?бен бiлiп т?р?ан, егер мына ?аза? алмаса, ?збек ар жа?та?ы ?ызылбас, не болмаса Араб елдерiнi? бiрiне сатып жiбередi. Олар?а кетсе пiштiрiп хан сарайыеда?ы ?йелдерге к?тушi етiп жiберуi м?мкiн. Оны К?беннi? к??iлi ?аламайды. Мына ?аза?ты? алма?анына ?ор?ып кеткен едi ол.