Қутлуғ қон

– Shu teatr degani nima? Ot o�yinimi?

–Abdishukurdan so�radi choyfurush Sadriddinboyvachcha.

– Tamom boshqa narsa u, Sadriddin aka! Bir karra ko�rsangiz, u har kim uchun bir maktab ekanini anglaysiz, – dedi Abdishukur.

– Men ko�rdim teatrni, – hovliqib, pixillab so�zga kirishdi paxtachi Jamolboy, – Abdishukur qiziqtirgan edi, borsam boray dedim… Siz uni maktab deysiz. Abdishukur, qanday qilib maktab bo�ladi u? Domla qani, shogird qani? Men borganimda bir ilmsiz bolaning bezori bo�lib ketganini ko�rsatishdi, xolos.

– Maktab emas, ibrat deng, – kimdir izoh berdi.

– Menga qolsa hech nima emas, – davom etdi Jamolboy, – o�sha kuni Abdishukur ham o�ynadi. Qizig�i shuki, men uni sira tanimay qoldim. Bu kishi ola bayroq to�n kiygan, uzun soqolli, bilmadim, imommi, eshonmi bo�lib chiqdi… Ovozidan ham tanimadim. Abdishukur, ovozni bunchalik boshqacha qilishni kimdan o�rgandingiz? Hunaringga balli-e… Lekin, to�g�risini aytsam, ot o�yini ancha qiyin.

Bularnikini ko�rib bo�lguncha, yuragim tars yorilib ketayozdi. Nuqul gap. Tag�in belatga besh so�lkavoy to�labman. Belat bahosi emas, yordamingiz, deb qo�yishdi! Bir marta ko�rdim, bas, endi yelkamning chuquri ko�rsin.

– Jamolboy hammaga bir-bir qarab, «qih-qih»lab kulib qo�ydi.

– Ilgari hayit kunlari Ko�mirsaroyda qo�g�irchoqbozlik, «Chodir xayol!» bo�lar edi. Endi nomini boshqa qilishibdi-da mazmuni.

– O�lmagan qul har nimani ko�raverar ekan, – dedi Mirzakarimboy peshonasini qashib.

– Bizning teatr hali yangi-da. Usta o�ynovchilar yo�q, – izoh bera boshladi Abdishukur, – madaniyatli mamlakatlarda teatrlar baland darajada bo�larmish. Ko�p ma’nidor narsalar ko�rsatilarmish. Xalqning rag�bati ham katta bo�ladi, deb eshitaman. Yaqinda bir o�ris advokat bilan so�zlashdim. Maskov, Peterburg teatrlarini gapirgan edi, og�zim ochilib qoldi.

– Maskovga, Peterburgga ko�p qatnadim, oylab u shaharlarda qoldim.

Bir marta ham ko�rmabman-da, – dedi bir mehmon.

– U yerlar boshqa. Peterburg oqpodshohning poytaxti. U yerda har qanday ajoyib ishlar bo�lsa yarashadi, – chedi Hakimboyvachcha.

– Oqpodshoh ham borarmikinlar teatrga? – kimdir so�radi Abdishukurdan.

– Albatta, albatta boradilar.

– A, ha!..– bu sado bilan uch-to�rt kishi birdan o�z hayratini bildirdi.