Қутлуғ қон

Ba’zi vaqtda sug�orish paytlarida, kechalari ham tinimi bo�lmas, suvni uzoqdan haydab kelishga to�g�ri kelar edi. Yo�lchi ba’zan yolg�iz, ba’zan o�z yoniga birovni hamroh qilib qancha jar, qancha to�g�on va quloqlarni kezib, suv keltirar edi.

Suv tinchlik bilan kelmaydi. Suv o�z yo�lida bir necha yerda shovqin-suron, ur-sur ko�taradi. Suv tepasida odamlar o�t bo�lib yonadi, boshqa vaqtlarda eng sokin, eng halim odamlar, suv boshida janjal chiqsa, so�z va dalil o�rniga musht bilan, ketmon ko�tarish bilan ish ko�rishga tirishadilar.

Lekin Yo�lchi suv janjalini juda yomon ko�rar edi. Miroblar bilan og�iz-burun o�pishgan katta yerlilar, boy dehqonlar zo�ravonligidan, ekini qurib qaqragan kambag�al dehqonlarga do�q qilib, g�alva ko�tarishdan nafratlanar edi. Bir kun u suvni kambag�al dehqonga berib, o�zi keyinroq olmoqchi bo�lib qaytganda, Yormat uni odamlar oldida bo�sh-bayovlikda aybladi.

– Yigit serzarda bo�lishi, yiqilsa yer tishlab turishi kerak.

Bu nima, og�izdagi oshni birovga oldirish? Bo�yraday joyga sholg�om ekkan odamga ham suvmi!.. Eh-he, paxtamizga qancha pul sarf bo�ldi, buni tushunish kerak…

Yo�lchi pinagini buzmay, odatda gapirganday, dedi:

– Hechqisi yo�q, bechora odam ekan, duosini olay dedim. Ikki haftadan beri suv ololmay xunob ekan.

– Balli, – qovog�ini solib dedi Yormat, – oltin olma, duo ol, degan qadimgilarning so�zi bor. Lekin duo olaman deb xo�jayinga zarar yetkazish yaramaydi.

– Bir ozdan keyin sug�orsak, nima zarar bo�ladi? – Yo�lchi o�qrayib qaradi Yormatga, – hech bir!.. Bir bechoraning ekini qovjirasa durustmi? Balki u odam butun bola-chaqasi bilan ekiniga ko�z tikib yotgandir, ekini bitmasa, och qolar, yalang�och qolar… Biz suvga serobmiz, dehqon chanqoq, juda chanqoq.

– Suv hozirgi kunda tanqis, harna oldinroq kelgani yaxshi. Boy otam yerga ko�p pul to�kdi-ya.

Yo�lchi indamasdan teskari burilib o�tirdi.

Faqat, bunda mardikor ishlovchi qashqarlik Alioxun chiday olmadi shekilli, og�ziga yangi solgan nosvoyini tuplab, so�lagini siyrak soqollaridan cho�ziltirib, tajang gapirdi:

– Sizni egam so�zga pichib qo�ygan ekan-da. Suv xudoyimning mulkimi? Xaloyiq tekis ichadi. Men bilsam, boyning paxtasi suvni ortiq ichib turibdi.

– O�lma, Alioxun, so�zingda bitta xato bo�lsa, Oppoqxo�jam ursin! – deb qichqirdi bir mardikor.