Қутлуғ қон

O�jar Yormat taslim bo�lishni istamadi, ming�illayverdi. Shu vaqtgacha boshini egib, xomush o�tirgan qarol Shoqosim qaddini rostladi va o�shshayib, titrab gapirdi:

– Bizdan Mirzakarimboy hech vaqt zarar ko�rgani yo�q. Paxta yildan-yilga mo�l bo�lib, foydasi ham oshib turibdi. Bo�lmasa, paxtani bunchalik kengaytirmas edi xo�jayin. Mana, Hakimboyvachchaning ovozasi olamni tutadi, nimadan? Insof bilan gapirganda, Yormat aka, bizga o�xshash xizmatkorlarning sho�ri quridi. O�zingiz bilasiz, to�rt yildan beri bu yerda ishlayman, tinim yo�q, ishdan boshim chiqmaydi.

Lekin hali ham bir choponim ikki bo�lmadi. Hali ham qish-yoz bitta choriqni sudrayman. Mana, xotinim yotib qoldi, yostiqdan boshini uzishga darmoni yo�q. Kissamda sariq chaqa yo�qki, bechoraning og�ziga yoqar ovqat bersam… Durust, xo�jayin beradi, lekin qarzga… Qarzga yo�liqqandan ko�ra, baloyi nogahonga yo�liqqan yaxshi. Hammasini sinadik. Xotinimni ham kambag�allik yiqitdi, bu yerdagi og�ir ish nobud qildi. Bu tomonlarga andak fikr yurgizib, keyin gapiring, Yormat aka.

Hamma bir nafas jim qoldi. Hamma o�z yarasining yorilganini sezganday bo�ldi. Shoqosim o�rnidan turdi, etigining changini qoqib, ketmonni yelkaga olib, o�z chaylasi tomon asta jo�nadi. Yormat ham uning so�zidan ta’sirlangan kabi, orqasidan g�amgin tikilib qaradi-da, dedi:

– Har holda fig�on-nola yaxshi emas, har banda qudrat qalami bilan yozilganni ko�radi. Dunyo o�zi shunday yaratilgan.

Yo�lchi, chirog�im, suvni tezlating!

II

Yozning kuchi ketib, havo bir oz salqinlangan bo�lsa ham, shamolsiz kunlarda quyosh tik kelgach, hali ham kishining boshidan olov quygan kabi kuydirar edi. Manglayini ro�molcha bilan bog�lab, yalang�och holda ketmon urayotgan Yo�lchi bilan yonma-yon ishlovchi Alioxun keng, qahva rang yuzidan terlarini artib, harsillab:

– Qorinda hech nima qolmadi. Yo�lchi polvon, xotin taloq Yormating bizni o�ldirmoqchi shekilli.

Pirimning haqqi, shu keldi-yu, oshdan, nondan baraka ketdi, – dedi.

– Picha vaqt bor hali, Oxun.

– Yo�q, vaqt o�tdi, qornimning o�zi yaxshi soat, to�g�ri ko�rsatib turibdi.

Ular yana yarim soat ishlab, ketmonlarini yelkaga solib paxtazordan qaytishdi. Boy yerining yuqorisida, balandgina bir parcha sahn xizmatkor va mardikorlarning qo�shxonasi edi. Bu joydan boyning butun paxta dalasi ko�zga tashlanib turardi.