Қутлуғ қон

U tokchadan cho�tni olib, miyasini ishg�ol etgan «hisob-kitob»ni bir-ikki marta cho�tga ag�dargandan so�ng, ko�zoynak taqib, «Chohor darvesh»ni varaqlab ko�zdan kechira boshladi. U ba’zi vaqt Xo�ja Ahmad Yassaviyning «Hikmatlar»ini ham o�qir edi. Hali bir betni o�qib bitirmasdan, o�g�li Hakimboyvachcha kirib keldi. Dadasi bilan ko�rishib movut chakmonining etagini ehtiyot bilan qayirib, tanchaga o�tirdi. Farg�ona safaridan qaytgan o�g�li bilan gaplashish uchun, boy kitobni yopdi.

– Qachon kelding? Muncha tez?

– Ertalab kelgan edim. Bankada aylanishib qoldim, – dedi-da, so�zlab ketdi. Birinchi «sort» paxtalarni ikkinchi, balki uchinchi «sort» bahosiga sotib olganini, yana sakkiz ming pud paxta uchun pul tashlab kelganini va hokazoni bildirdi, qo�qonlik boylarning, «ishbilarman» yor-do�stlarning salomini topshirdi. Mirzakarimboy paxta savdosining turli tomonlarini sinchiklab bilib olgandan so�ng, o�g�lining «kori»dan xursand bo�ldi.

– Buni omad deydilar. Bu to�g�rida birovga og�iz ochma, savdo ishiday nozik ish jahonda yo�q. Dadam rahmatlik baqqol edi. Bir kunda qancha sabzi-piyoz sotadi, buni hech kimga, uy ichidagilarga ham aytmas edi, he-he-he…– kuldi u o�g�liga tikilib.

– Dada, endi paxta zavod qurmasak bo�lmaydi. Modomiki, paxtachi bo�ldim, zavodsiz iloj yo�q. Garchi siz norozi bo�lsangiz ham, ishni boshlab yubormoqchiman. Qo�qonda nomerda bir o�ris injener bilan tanishdim, bu to�g�rida maslahatlashdim.

Mirzakarimboy «qix-tuf»dan so�ng:

– «Bu kor xayr…» Sendan ilgari men o�zim tarafdorman. Lekin picha sabr qil, – u bir nafas sukunatdai keyin o�g�liga iljayib qaradi.– Balki zavod qurish uchun ovora bo�lishga to�g�ri kelmas, biz tayyor zavodni, ishlab turgan zavodni qo�lga olarmiz ham juda arzonga olarmiz!

– Eh, qani endi, do�ndirma ish bo�lar edi-da! —Hakimboyvachcha labini yalab qo�ydi.

– Haligi gapimni sir deb bil! – davom etdi chol.– Paxta bozori misoli qaynab toshgan bir daryo… Birdan o�zni otish ham yaramaydi. Oldin daryoning chuqur, sayoz joylarini bilish kerak. Ko�rib turibman, ko�p odamlar bu daryoning ostida yer tishladi, ko�plar girdobga yo�liqib, cho�p-xasday gir-gir aylanadi, qo�lini cho�zib, qutqar, deydi.