Закон захавання кахання

Здзiyляла толькi тое, што y такую гарачую пару, у вераснi, не было вiдно на палях нi тэхнiкi, нi людзей. Няyжо тут не садзяць бульбу? Самая пара яе капаць. На Беларусi гэтаю справаю займаюцца ледзь не да замаразкаy, а буракi дык наогул са снегам выграбаюць. Пад азiмiну пара араць. А тут нiхто нават не варушыцца. У нейкiм невялiчкiм гарадку спынiлiся ля кафэ паабедаць. Там Ада yпершыню y жыццi пакаштавала медавуху, напой ёй вельмi спадабаyся. Закусiла славутым тульскiм пернiкам, таксама вельмi смачным.

Аyтобус рушыy далей.

Зноy мiльгалi палi, лясы y восеньскай красе, селiшчы, i раптам нехта крыкнуy:

– Ясная Паляна!

Ада i сама yжо yбачыла шыльду на yзбочыне i yзрадавалася, што нарэшце яны прыехалi, куды iмкнула яе душа. За вокнамi замiльгалi вясковыя хаты, мусiць, тут жылi нашчадкi тых прыгонных сялян, якiя належалi графу Льву Мiкалаевiчу Талстому. Аyтобус спынiyся на шырокай пляцоyцы, разлiчанай на вялiкi паток турыстаy. Але на гэты раз тут нiкога не было. Мабыць, перабудова адбiла y людзей ахвоту да падарожжаy.

Хлопцы i дзяyчаты высыпалi з аyтобуса, мiнулi браму з дзвюх белых вежаy, накрытых зялёнаю бляхай, пайшлi па бярозавай алеi мiма вялiкага саду, дзе людзi абiралi жаyтаватыя сакавiтыя антонаyкi i складвалi y драyляныя скрынкi. З-за дрэваy ужо быy бачны зялёны дах белага будынка, таго самага, у якiм некалi жыy Талстой з вялiкай сям’ёй i служкамi. Ада наблiжалася да дома пiсьменнiка, i хваляванне yсё больш ахоплiвала яе. Яна мiжвольна спытала сама y сябе: «А калi б знакамiты пiсьменнiк жыy не тут, а y iншай мясцовасцi, якiя былi б ягоныя кнiгi? Цi yплывае месца жыхарства на творчасць? Безумоyна yплывае.

Таму што самая нязначная з’ява можа стаць фактам паэзii цi празаiчнай замалёyкi. Але трэба, каб тая цi iншая падзея закранула душу, неяк адбiлася y свядомасцi, сфармiравалася y пачуццё i выявiлася думкаю, якую можна было б запiсаць на паперы».

Пакуль Наiна Андрыянаyна хадзiла y адмiнiстрацыю i дамаyлялася, каб курсантам дазволiлi прайсцiся па пакоях, яе выхаванцы некалькi разоy абышлi вакол двухпавярховага будынка, прыглядаючыся да дэталяy даху, падваконняy, аздобы сцен, адкрытай веранды з ажурнаю агароджаю i вельмi простага ганку.

У сярэдзiне жытло графа Талстога таксама выглядала даволi бедна. Простыя посцiлкi на ложках, звычайныя шторы, старая i сцёртая падлога, белы настольнiк на абедзенным стале. Ада разумела, што гэтыя сцiплыя рэчы тым i каштоyныя, што да iх дакраналiся рукi вялiкага пiсьменнiка.