Святло далёкай зоркі

Адпраyляючыся y дарогу, сяляне зачынялi засланкай вусце печы, а да прыпечка прыстаyлялi вiлкi i качаргу. У такiм разе прымхi абяцалi iм паспяховую паездку.

Сярод мноства розных прымхаy i забабонаy у жыццi беларуса-палешука выключнае месца займалi заломкi, завiткi, або куклы. Рабiлiся яны на хлебных палях i мелi мэту пашкодзiць здароyю чалавека, яго гаспадарцы. На думку сялян, рабiлi заломкi лiхiя людзi, ведзьмакi, якiя знасiлiся з нячыстай сiлай, валодалi чарамi, праклёнамi, заклёнамi.

Знiшчыць заломку, зняць праклёны мог вядзьмак, якi валодаy яшчэ большай магiчнай сiлай, чым той, хто yчынiy лiхадзейства.

Звычайна заломкi рабiлiся так: сцяблiнкi жыта, пшанiцы, ячменю або iншых хлебных злакаy збiралiся y пучок, перавязвалiся валасамi, нiткамi, чырвонымi стужкамi i заломвалiся y пэyны бок.

Рабiлiся заломкi i y выглядзе вяночкаy. Выбар таго цi iншага вiду заломак i атрыбутыкi, звязанай з iм, залежыy ад многiх абставiн. Заломкi, звязаныя валасамi, на думку ведзьмака, пагражалi жыццю людзей цi жывёлы.

Зламаныя або скручаныя сцяблiнкi yказвалi на тое, што праклён накiраваны супраць здароyя цi нават жыцця чалавека.

Заломкi звычайна завiвалi y канцы мая – пачатку чэрвеня, калi зацвiталi збожжавыя. На досвiтку вядзьмак распранаyся дагала i, стараючыся быць нiкiм не заyважаным, прабiраyся y поле. На думку сялян, там вядзьмак сустракаyся з нячыстай сiлай, якая не толькi не перашкаджала яму чынiць чорную справу, але i спрыяла y гэтым, адпужвала выпадковых людзей.

Па словах Сержпутоyскага, вядомы на Случчыне вядзьмак Іван Санюк, якi меy мянушку Порца, пры завiваннi заломак вымаyляy такiя замовы i закляццi, скiраваныя y адрас гаспадара поля:

З сухога бору, нетры, гушчэчы,

З багны, тхланi, балота,

З цёмнага лесу, з лысых гор,

З ракi, з вiру глыбокага,

З возера, з плёсу шырокага,

З вiхру, з ветру вялiкага —

Адусюль збiрайся, сiла лiхая, нячыстая,

Сатры, зламi (у гэтым месцы вымаyлялася iмя чалавека, супраць якога задумвалася чорная справа) косцi жоyтыя,

Разлi кроy гарачую, засушы яго цела.

Як засохнуць i запетраюць гэтыя калiвы,

Каб ён так засох i запетраy.

Апошнiя словы Порца паyтараy тройчы, а затым працягваy:

Лiхiя, куцыя, бясхвостыя i вы yсе кахатыя, прыступайце i мне памажыце майго ворага зламаць, скруцiць, сцерцi, каб ён сонейка яснага не бачыy, грому не чуy, сцежкi не таптаy, смаку не меy. Як каласкi сохнуць, каб ён так ссох, прапаy i згiнуy.