Тинейджерлерге арналған қаржы. Балалар мен ата-аналарға арналған кітап

А?шаны? ??ны да кез келген тауарды? ??ны сия?ты ?су де т?мендеу де м?мкiн.

Инфляция – б?л а?шаны? ??ныны? т?мендеуi. Дефляция – а?ша ??ныны? артуы.

А?ша ?алай арзандауы м?мкiн? Инфляция ?алайша бiлiнедi?

Мысал:

Сенде 200 те?ге бар. 2016 жылды? жазында сен 200 те?геге 2 батончик «Сникерс» ала аласы?. 2017 жылды? ?ысында сен д?кенге барды? ж?не ендi сол 200 те?геге сен тек 1 батончик «Сникерс» ала аласы?. ?алай ойлайсы?, не жа?дай орын алды? А?ша арзандады, я?ни инфляция орын алды.

А?ша ??ныны? ?згеруi мемлекетте ?ндiрiлетiн ма?ызды азы?-т?лiктердi? ба?асына, халы?ты? мемлекетке т?леген салы?ты? соммасына ж?не де бас?а к?птеген факторлар?а байланысты.

?аржы сауаты бар адам ?з а?шасын са?тап ?алу ж?не табыстарын ба?ылау ?шiн ?рдайым инфляцияны ба?ылап отырады. ?р т?рлi дерекк?здерде инфляция бойынша ?р мемлекеттi? болжамдары жарияланады.

Егер табыс к?здерiнi? ?сiмi инфляция?а ?ара?анда аз болса, сен ал?ан табыс о?ан дейiн бол?ан табыс?а ?ара?анда аз деген с?з.

Я?ни шынайы табыс сен к?ткендегiден аз болады.

Мысал:

2017 жылды? басында сенi? е?бека?ы? 100 000 те?ге ??рады.

2017 жылды? со?ына ?арай инфляция 10% ??рады, ал сенi? е?бека?ы? бая?ыдай болып ?алды. Б?л 2017 жылды? басында сенi? е?бека?ы? 100 000 те?геге те? болса, жылды? со?ында сенi? е?бегiн10%-?а арзаныра? болып, я?ни 90 000 те?ге те? болады.

?ызы?ты дерек:

Тарихта болма?ан инфляция Зимбабведе 2009 жылы болды. Жылды? инфляцияны? пайызы 321 миллион ??рады.

Зимбваваде бол?ан инфляцияны? жал?ыз арты?шылы?ы ол мемлекет т?р?ындары о?ай триллион?а дейiн санап ?йренiп алды, себебi мемлекет 100 триллион зимбабве долларлы? купюрасын шы?арды!

Есеп 1.

Сен Африка?а 2021 жыл?а саяхат жоспарлап ?ойды?, сапарды? ба?асы 1800 А?Ш доллар?а шы?ады. 1 А?Ш доллары 330 те?ге т?рады. Б?л сомманы жинау ?шiн сен 3 жыл бойы ай сайын банкке 16000 те?геден, я?ни 50 А?Ш доллардан саламын деп шештi?.

Жыл сайын?ы инфляция 5% ??рады ж?не доллар ба?амы авиабилет сатып алатын уа?ыт?а келгенде 1 доллар 400 те?геге те? болды.

Те?ге жинал?ан а?ша са?ан Африка?а саяхат?а жете ма?

Есеп 2.

Сенi? 120 000 те?ге т?ратын бiр зат сатып алу арманы? бар. ?зi? не екенiн ойлап тап. Сомма ?лкен бол?анды?тан оны ?ке – шеше?мен бiрге жинаймыз деп шештi?дер. Ана? са?ан ай сайын 10 000 те?геден т?ртiптi бол?аны? ж?не ?й шаруасында к?мектескенi? ?шiн берiп т?ру?а у?де бердi. Бiр жылда (12 айда) мемлекетте 10% инфляция болды.