Тинейджерлерге арналған қаржы. Балалар мен ата-аналарға арналған кітап

?алай ойлайсы? ынталанып жина?ан 120 000 те?геге арманда?ан заты?ды ала аласы? ба? Сен арманда?ан зат жылды? со?ында ?аншадан болады?

Тарау 6. Номиналды ж?не на?ты табыс. Табыс ?р т?рлi бола ала ма?

Сен ?з а?ша?ды бас?арасы?, не оларды? жо?ты?ы сенi бас?арады

Дэйв Рэмси

?рбiр ?аржыдан сауаты бар адам ?аржысы оны емес, ол ?аржысын ба?ыла?ысы келген жа?дайда, ?зiнi? шынайы табысын т?сiне бiлу керек. Сенi? шынайы табысы? – б?л инфляция шегерiмiнен кейiнгi ?ал?ан ?аражат.

«Номиналды» ж?не «на?ты» деген терминдерсiз инфляция зардаптарын т?сiну м?мкiн емес.

Номинал – латыншадан «nome» – есiм, не «nominalis» – атаулы – б?л на?ты цифрлармен та?балан?ан ба?а. Былайша айт?анда, купюр АТАУЛАРЫ. Мысалы, бiз номиналы 100 те?ге купюра туралы айтайы?. Инфляция н?тижесiнде купюра «ж?з» цифрiмен ?алады, ж?не де оны? аты са?талады, бiра? онымен сатып алатын зат азаяды. «Тек аты болмаса…» – деп айтатындай.

Мысал.

Сен банкке 100 000 те?ге салды? ж?не де банк шарттары бойынша ол са?ан жылына 10 пайыз т?лейдi.

Я?ни сенi? а?ша? са?ан жылына 10% табыс алып келедi, ал б?л толы?тай он мы? те?ге! Жа?сы пайыз, ештене айта алмайсы?. Тiптiм, барлы? бизнес инструменттерi ж?не жеке бизнес жылына м?ндай табыс алып келе алмайды. 10% жылына – б?л 10 000 те?ге. Осы 10% ж?не 10 000 сомма табыс номиналды деп аталады, былайша айт?анда т?ра?ты, алдын ала келiсiлген на?ты цифрлар. Бiра? жыл бойы елде бол?ан инфляция?а кiшкене ?арайы?…

Ресми дерекк?здерде жыл бойы бол?ан инфляция 9% ??рады.

?алай ойлайсы? ?орытындылай келгенде сен ?анша а?ща тапты??

Е? ?арапайым есеп: номиналды табыс минус инфляция = на?ты табыс. Сонымен, номиналды табыс 10% минус инфляция 9% = ж?не к?тпеген н?тиже, сенi? табысы? тек 1%, я?ни 1 мы? те?ге. Осы мы? те?ге сенi? на?ыз на?ты табысы? болып табылады.

?алай б?лай болды? Мiне, осылай.

Шыны керек, м?ндай инфляцияда сен а?ша таппа? т?гiл шы?ын?а ?шырады?. Себебi шот?а салын?ан 100 000 те?ге мынадай инфляцияда ?з ??нын жо?алтты. 100 000 те?генi? шынай ??ны жылды? со?ында 91 000 те?геге те? болды.

100 000 те?ге (номиналды ??ны) минус 9% инфляция = 91 000 те?ге на?ты а?шалай ?аражат.

Сенi? ?олында цифрлы? ма?ынада а?ша к?лемi сондай болып ?алды, я?ни ?олы?да 100 000 те?ге ?ал?аны т?сiнiктi. Ж?не де пайыз ретiнде банк беретiн 10 мы? те?ге, барлы?ы ж?з он мы? те?ге. Бiра? б?л а?ша?а сен жыл басында ??ны 92 000 те?геге те? бол?ан тауар м?лшерiн ала аласы?, сол себептi «на?ты» деген с?з ?олданылады.