Тинейджерлерге арналған қаржы. Балалар мен ата-аналарға арналған кітап

??ып алды? ба?

?зiнi? жеке бизнесiн ж?ргiзгiсi келетiн адам?а на?ты ж?не номиналды табысты? айырмашылы?ын т?сiне бiлгенiнi? ма?ызы ?те зор. ?лемдiк стандарт бойынша салы? ж?не де ?ал?ан шы?ындардан кейiн бизнестi? жылды? табысы 10% бол?ан жа?сы к?рсеткiш болып табылады. Егер де мемлекетте ?рдайым инфляция болса, табысты есептегенде оны есепке алып отыру керек. ?лкен инфляция кезiнде, мысалы, 20%, номиналды табыс 10% болса да, сенi? на?ты табысы? 10% минус?а кетедi. Я?ни бизнес тек тегiн ?ана ж?мыс жасамай, о?ан ?оса шы?ын?а кетедi.

Б?л жа?дай бизнеске ?сер етедi ма? ?лбетте. Егер де инфляциямен сай табыс ?сiмiн ?ада?аламаса, шы?ын к?бейедi, онда сен банкрот?а ?шырайсы?, ?арыз?а батасы?, ж?не де та?ы бас?а к?птеген зардаптар шегесi?.

На?ты д?л табысты есептеу ?шiн Фишердi? формуласы бар, ол былай:

м?нда rp = на?ты табыс

rn = номиналды табыс.

i – инфляция.

?орытынды:

Номиналды табыс пен на?ты табысты айыра отырып сен табысы?ды алдын ала есептеп отыра аласы?. Сенi? табысы? инфляциядан ас?анда ?ана, оны ?сiп жатыр деуге болады.

Егер де сенi? табысы? инфляция?а те? болса, табыс нольдiк белгiде болып есептеледi. Егер де табыс ?сiмi инфляциядан т?мен болса, сенi? бизнесi? а?талып жат?ан жо?, ол тек шы?ын ?келiп жатыр деген с?з.

С?ра?тар

1. На?ты табыс дегенiмiз не?

2. Айлалы с?ра?. ?алай ойлайсы? номиналды ж?не на?ты ??нны? са?ан тиiмдi айырмашылы?ы болу м?мкiн бе? Б?л с?ра??а келесi есептi шы?ара отырып жауап бер.

Сен банктен жылына 7% 200 000 те?ге, мы?ты компьютер алып ж?мыс iстеу ?шiн, 3 жыл?а кредит алды?.

Инфляция бiрiншi жылы 3%, екiншi жылы 7%, ?шiншi жылы 10% ??рады.

Сатып алын?ан тауар тиiмдi болды ма? Неге?

Есеп:

Сен депозитке жылына 12%-бен 10 000 те?ге салды?. Жылына инфляция 7% ??рады. Сенi? жылды? со?ында салын?ан депозиттен на?ты к?ретiн табысы? ?анша?

Тарау 7. Бюджет. Ол не ж?не не ?шiн керек?

К?п а?ша табу – ерлiк, оларды са?тап ?алу – даналы?, ал д?рыс ж?мсау – шеберлiк.

Бертольд Авербах

Бюджет – шектеулi ?аражат к?лемiн есепке ала т?рып белгiлi бiр уа?ыт?а б?лу. Мысалы, ана? са?ан бiр ай?а 1000 те?ге бердi. Б?л сенi? бiр айлы? бюджетi?. Оны сауатты т?рде жарату ?шiн са?ан бiр айлы? бюджетi?дi б?лiп, оны ?ада?алу керек.

Сенi? болаша? табыс пен шы?ыстары?ды жазатын ж?не есепке алатын кесте сенi? бюджетi? болып табылады.

Сонымен, бюджет екi б?лiктен т?рады.

Сен болжа?ан табыстар мен шы?ыстарды енгiздiретiн жоспар.