Ұлытаудың номадикалық тарихы. Мақалалар жинағы

Жа?а билiк ?кiлдерiнi? ж?рiп-т?руына ед?уiр ?аржыны ж?мсап, ат-к?лiкпен к?мектескен байлар?а неше т?рлi а?ы т?леп, е? бастысы, болаша?та орын алатын ?у?ын-с?ргiннен аман алып ?алатыны ескерiлiп отыр?ан.

Жа?а билiк патриархалды ?о?амны? iшiнде жас, д?ние-м?лкiмен шектетiлiп, шаруада к?п к?ш ж?мсайтын жас буын?а ар?а с?йедi. Олар?а большевиктер ?р-т?рлi ?ран мен у?делер ?сынып, т?тенше т?рде к?птеген ?мiттермен аз?ырды. Сол екi ?оз?алыс у?делердi? ?айсы жастарды? ж?регiн м?здатты: Лениннi? тезистерi ме, ?лде материалды ?ызы?тырулар ма? О?ан жауап беру ?шiн бiзге сол белсендiлердi? ?здерiнен с?рау ?ажет едi.

Бiра?, ?кiнiшке орай, олар арамыздан кеткенi ?ашан. Тiптi, 1937 -1938 жылдары оларды? к?птен б?лiгi Голощекин к?семдерiмен бiрге ату жазасына кесiлген. Сонды?тан, б?л с?ра??а жауабын бiз таба алмаспыз.

?лы апатты? идеологиялы? себептерiн ?арастырар болса?, ауылда марксистiк ??ымда?ы тап аралы? к?рес бол?ан жо?. Тек экономикалы? ж?не саяси ?мiрде ?стемдiк етiп отыр?ан руларды? коммунистiк партияда?ы ?кiлдерi арасында?ы б?секелестiк болды.

Демек, жо?арыда атал?ан ?рекеттер ?з н?тижесiн бердi. Ке?ес ?кiметiнi? с?мды? жоспарын ж?зеге асыру?а жа?а топ ??ралды. Оларды халы? «шола? белсендi» деп атады, ?йткенi ол жастар ?здерiнi? ту?ан-туыс?андарыны? м?ддесiн большевиктердi? б?йры?тарыны? астына салып берiп, сол б?йры?тарды орындау?а белсендi т?рде кiрiстi.

Ке?ес билiгi берiп т?р?ан м?мкiндiк «жар?ын болаша??а» жол ашып берiп отырса, патриархалды ?о?амда ол жастарда ондай м?мкiндiк м?лдем жо? едi.

Бай немесе би секiлдi ?аза? ?о?амыны? д?улеттiлерiнi? де?гейiне жету ?шiн к?птеген кедергiлерге тап бол?ан жастар, жа?а билiктi? берiп отыр?ан м?мкiндiктерiн ойланбастан ?абылдады. Жастарды? б?рi емес, ?рине. Сонды?тан олар т?зiмдiлiк пен ш?кiршiлiктi а?айындар?а ?арсы iс-?рекеттерi сынды к?н??а айырбастады.

Ондай люмпендерден ??рал?ан белсендiлер топтары ?р бай мен ау?атты да беделдi а?са?ал?а ?зiнi? олжалап ал?ан жа?а к?шiн ашы? т?рде к?рсетуге асы?ты.

Олар ?лкендi сыйлау т?гiлi, ?йлерiне баса к?ктеп кiрiп, мал-м?лкiн рахаттана т?ркiлеуге кiрiстi.

Белсендiлер большевиктердi? м?нер-?ылы?тарына елiктеп, зорлы?-зомбылы?ты ?олданып отырды. Немiс тарихшысы Роберт Киндлер ?зiнi? «Сталинские кочевники: власть и голод в Казахстане» атты кiтабында жаз?андай, «олар ара? iшiп, темекi тартып, ел-ж?ртты? алдында бала?ат с?здер айтып, ?з ??рбандарын аямай азаптап ?орлады».