Ұлытаудың номадикалық тарихы. Мақалалар жинағы

О?ан ?оса, белсендiлер ?аза?и т?рбиенi мойындамай, тарихи материалды ж?не рухани ??ндылы?тар?а ?ол салды. Кесенелердi? к?мбездерiн ?иратып, мешiттердi б?зып, ??ран-кiтаптарды жа?ып, ?зенге таста?андар да осы белсендiлер едi. ??дай?а ?арсы шы?ып, Ібiлiстi? ??лы Лениндi ?здерiнi? к?семi ?ылып ал?ан жастар еште?еден тайынбай, халы?ты ?ыр?ын?а ?шыратты.

Ке?естер ?з билiгiн iрi ?алалар мен а?ылшындардан тартып ал?ан ?ндiрiс оша?тарында 1920-жылдары толы?ымен орнатып, ?рт?рлi руларды? ?кiлдерiн ?з ??рамына кiргiзiп ?лгердi.

О?ан рубасылар ?олдау к?рсетiп, болаша?та большевиктердi? ??ры?ына т?сетiнiн сезiп те ж?рген жо? едi.

Оны? ?стiнен 1920 жылы Ахмет Байт?рсынов пен ?лiмхан Ермеков баста?ан алашты?тар Ленинге барып, Ке?естiк автономиясын ??рып, шекарасын белгiлеуге келiсiм алып келдi. Бiра?, кейiнгi тарихи о?и?алар ол мемлекеттiлiктi? жемiсiн ?аза? таяу арада к?рмейтiнiн к?рсеттi.

Байларды? беделi 1928 жыл?а дейiн ?з ?стемдiлiгiн жо?алт?ан жо?. Ж?рттар епсiз ке?естiк сот ж?йесiне ?ара?анда, бая?ы билер мен ?азыларды? шешiмдерiне к?бiрек с?йенiп отырды.

Тiптi жергiлiктi коммунистердi? ?зi байды? ке?есi мен шешiмiне т?уелдi болды. Жергiлiктi басшылы? лауазымдар?а байлар ?зiнi? руыны? ?кiлдерiн отыр?ызып, айт?анын iстетiп отырды. ?ызметтiк iссапарлар?а арнал?ан ат-к?лiк пен ?аражатты бай беретiн бол?анды?тан, ке?естiк билiк ?кiлдерi байды? айт?анымен ж?рдi.

?рине, ондай жа?дай Сталин бас?ар?ан ж?йенi ?ана?аттандырмайтыны белгiлi болды. 1925 жылы ?аза? даласына келген Филлип Исаевич (Цая Ицкович) Голощекин: «?аза?станда революция орын алмапты.

Сонды?тан бiз б?л жерде „Кiшi Октябрьдi“ орнатуымыз ?ажет» – деп ?рандатты. Оны, ?ол шапала?тап, белсендiлер мен коммунистер ?уана ?олдады.

Большевиктерге керегi сол едi. А?айын арасына сайтан отын жа?ып, ?аза?ты аттан жерге т?сiрiп, ашты?пен ?ырып ?лсiретiп, «советтiк» идеология ар?ылы ?з билiгiн орнату ма?сатында жа?а билiк ?з н?тижесiне жеттi.

Екi саяси к?з?арас?а б?лiнген ?о?ам бiр-бiрiне деген жа?тырмаушылы?ты жасыр?ан жо?.

Бастап?ы кезде белсендiлер ауылды? басшылы?ты мойынсынба?ан кезде, оларды елемей, со?ында ауылдан ?уып жiберген де о?и?алар орын алды. Ондайларды халы? боз?ын деп атап кеттi.

Боз?ындардан ??рал?ан, рулар арасында?ы ?а?ты?ыстар ала?ына айнал?ан коммунистiк партия комитеттерi мен оны? оша?тарыны? ?кiлдерi ертен-а? ел м?ддесiн сатып, сталиндiк тоталитарлы режимiнi? ?ол-шо?пары болатынын ол кезде ешкiм де т?сiнде де к?рген жо? едi.