Қанатты сөз – қазына. 2-кітап

*«?анатты с?з-?азына», 1-кiтабын ?ара?ыз.

АДАМ – ?РІ ЖОЛ, ?РІ ЖОЛАУШЫ

«Сопылар „адам – ?рi жол, ?рi жолаушы“ дейдi. Кез келген адамны? жетiстiк ?рi ?ателiктерiмен ?зi басып ?тер ?мiр жолы бар. Ол – соны? жолы, я?ни адамны? ?зi – жол. Сонымен бiрге отырса? да, т?рса? да, ?йы?тап жатса? да, сен б?л п?ниге уа?ытша келген жолаушысы?. Б?рiмiздi? баратын, то?тайтын межемiз – бiр. Сон-ды?тан ?летiн-?лмейтiн кезiн пенде бiлмейдi. Б?л бiр Алла?а аян». (Б. Момыш?лы, 15.71-б.)

И?, ?р адам ?зiнше жол, артында отбасылы?, ел iшiлiк ?мiр ?олта?балары ?алады.

Ат?ар?ан е?бек н?тижелерi, шы?армашылы?, ?ылыми е?бектерi ?алады дегендей.

Сондай-а? Б. Момыш?лы айт?андай ?р адамны? ?з жолы, ?з та?дыры бар, я?ни, ?р адам ?зiнше бiр жат?ан жол. Ол жолды ?анша ?аласа да бас?а адам ?айталай алмайды, с?ре алмайды. Сондай-а? ?р адам аумалы-т?кпелi, ащылы-т?ттiлi ?мiрдi?, та?дырды? иесi, ?зынды-?ыс?алы шым-шытыры? ?мiр жолыны? жолаушысы. Оны бас?а адам ?анша ?аласа да алмастыра алмайды. Адамны? ?рi жол, ?рi жолаушы болатыны, адамдарды? бiр-бiрiн ??рметтеп, ба?алап, жолдарын ?ия кеспеуi тиiстiгiн осылайша ??ындырып т?р емес пе.

АДАМЗАТТЫ? Б?РІН С?Й БАУЫРЫМ ДЕП

«Абай гуманистiк к?з?арасты насихаттады. Ол адам атаулы жаратылысында бiрдей деп ?арады. ?зiн ?згеден арты? санай-тындарды с?гiп, „менiмен сен те? бе деп ма?танасы?, бiлiмсiздiктi? белгiсi ол бая?ы“ дедi „Адамзатты? б?рiн с?й бауырым деп“; „Атаны? баласы болма, адамны? баласы бол“ дейдi. Ол жалпы адамзатты т?гел с?юге ж?не оларды те? к?руге ?ндейдi, ?те-м?те ауыр азап ар?ала?ан мазл?мдар?а* жанашырлы? iстеп, iш к?йдiрудi д?рiптейдi.

„Мазл?м?а жаны? ашып, iшi? к?йсiн, ?аракет ?ыл, пайдасы к?пке тисiн“ дейдi». (М. ?ани,55. 348-б.).

«Адамзатты? б?рiн с?й бауырым деп». Былайша айт?анда, ?з ту?аны?мен, бауыры?мен ?андай ?атынаста болса?, ?зге адамдармен де сондай ?атынаста бол деген ойды жеткiзiп т?р. Абайды? ?лкен гумманист а?ын екенi осы с?зiнен-а? а??арылып т?р?андай.

А?АЙЫННЫ? АТЫ ОЗ?АНША,

АУЫЛДАСТЫ? ТАЙЫ ОЗСЫН

«Жазда болатын ас-тойларды? бiр ?ызы?ы б?йге.

Ж?йрiк аттары жор?аларын, с?йг?лiктерiн баптап жарататын. Аты б?йгеден келген ?аза?ты? ?уан?аннан т?бесi к?кке жеткенддей болады. Онда?ы б?йгеге келген ж?лде емес (кейбiр астарда бiрiншi б?йгеге ж?з ?ара?а дейiн, кейде одан да к?п ж?лде тiгiлетiн) – ата?ы. Ж?лдеден ат иесi ?зiне ырым?а деп бiрде?е алып ?ал?аны болмаса, негiзi оны ауылдастары, ту?ан-туыс?андары, жолдас-жораларына б?лiп беретiн.