Агульная славянская гісторыя. Навуковыя даследаванні

Хрысцiянiзацыя Русi працягвалася некалькi стагоддзяy, у вынiку рускае праваслаyе, па меншай меры y народным уяyленнi, ператварылася y сiмбiёз Вiзантыйскага хрысцiянства i Славянскага паганства. Многiя хрысцiянскiя святы сыходзяць сваiмi каранямi y паганства. Напрыклад, дзень святых Барыса i Глеба (2 траyня) супадаy з паганскiм святам першых парасткаy.

Паганства Усходнiх Славянаy – велiзарны культурны пласт, якi yяyляе цiкавасць для гiсторыкаy, этнографаy i мастацтвазнаyцаy. Цяжка пераацанiць яго yплыy на далейшы лёс Рускай дзяржавы.

У цяперашнi час у славянскiх рэспублiках былога СССР доля славян складае ад 85% да 98%. Аднак такое становiшча склалася адносна нядаyна. На свiтанку нашай эры толькi паyночны захад Украiны yваходзiy у арэал рассялення старажытных славян. Па меры асваення новых земляy, продкi рускiх, украiнцаy i беларусаy змешвалiся з мясцовымi народамi, убiраючы y сябе iх культуру i звычаi. Таму асаблiва важна yлiчваць вялiкую ролю неславянскiх народаy у станаyленнi Старажытнарускай дзяржавы.

«Паганства», як вядома, – вельмi нявызначаны тэрмiн, якi yзнiк у царкоyным асяроддзi для абазначэння yсяго нехрысцiянскага, дахрысцiянскага. Гэтым тэрмiнам павiнны былi пакрывацца самыя разнастайныя i рознага гiстарычнага yзроyню рэлiгiйныя праявы: i мiфы антычнага свету, i yяyленнi першабытных плямёнаy, i дахрысцiянскiя вераваннi славян, фiнаy, германцаy, кельтаy або домусульманская рэлiгiя татар.

Славяна-рускую частку агульначалавечага паганскага масiва нельга разумець як адасоблены, незалежны i толькi славянам уласцiвы, варыянт першабытных рэлiгiйных уяyленняy.

Галоyным, вызначальным матэрыялам для вывучэння паганства з'яyляецца этнаграфiчны: абрады, карагоды, песнi, замовы i заклiнаннi, дзiцячыя гульнi, чароyныя казкi, якiя захавалi фрагменты старажытнай мiфалогii i эпасу; важны сiмвалiчны арнамент вышыyкi i разьбы па дрэве. Этнаграфiчныя матэрыялы – скарбнiца шматвяковай народнай мудрасцi, архiy гiсторыi пазнання свету i прыродных з'яy чалавецтвам.

Супастаyляючы фальклорныя дадзеныя з надзейнымi храналагiчнымi арыенцiрамi, наяyнымi y распараджэннi археалогii (пачатак земляробства, пачатак лiцця металу, з'яyленне жалеза, час пабудовы першых yмацаванняy i т. П.), Можна yлавiць дынамiку язычнiцкiх уяyленняy, выявiць стадыi i фазы iх развiцця.

Можна вылучыць наступныя стадыi язычнiцкiх уяyленняy:

1.