Сотсиологияи идоракунӣ. Маводи таълимӣ

Аммо татби?и самараноки вазифа?о бештар хусусияти и?тисод? дошта, он ба меъёр?ое асос меёбад, ки камхар?ии корхонаро тари?и истифодаи босамари ?увваи кор? инъикос менамояд. Меъёр?ои ба?огузории самаранок? ва ё сифати ме?нат фаъолияти кормандро бо принсипи: ба ?афомонда?о ?арима додан; пешравандагонро ?адрдон? намудан; ва ба мобайн? (и?рокунандагони на?ша) таъмини маоши му?арраргардида – фаро мегирад.

Ин усул гарчанде нисбат ба шахсият каме сахт? орад ?ам, вале дар фаъолият на тан?о нисбат ба корди?анда, балки нисбат ба ?амкорон ва поддоши муайяншуда адолатро таъмин менамояд.

Ин консепсия шахсро ма?бур месозад, ки аз р?и худ кор кунад ва дар фаъолияти ме?нат? пешрафт дошта бошад.

Дар шароити имр?за низ, аз ?умла барои кишвар?ои р? ба инкишоф дар самти истифодаи самараноки ?увваи кор? на тан?о дар исте?солот, балки дар тамоми зина?ои фаъолияти ме?нат? ?ор? кардани конспесияи мазкур ба манфиат мебошад.

Маъмурияти идоракун? (А. Файол)

Му?андис ва со?ибкори франсав? Анри Файол (1841—1925) тавлидгари назарияи маъмурияти идоракун? мебошад.

? тасди? мекард, ки идора кардан – маънои пеш бурдани корхонаро барои расидан ба ма?сади муайян бо назардошти гирифтани (аз худ кардани) манфиати зиёд (ма?сули бисёр) аз захира?ои мав?удаи дар ихтиёрбуда, дорад.

Олим бар он назаре буд, ки ?ар як ташкилот аз ду ?исмат: модд? ва и?тимо? иборат мебошад. ?исмати якум ме?нати исте?солии кормандро фаро гирифта, ?исмати дуюм ба муносибат?ои байни?амдигарии одамон дар ?араёни исте?соли неъмат?ои модд? асос меёбад.

Дар ин?о дар баробари фоиданокии ташкилот, ?амчунин ба инобат гирифтани робита?ои муста?ими кормандон баррас? гардидааст, ки албатта аз усул?ои муносиби идоракун? ма?суб мегардад.

Идоракун?, ба фикри олим, намуд?ои гуногуни фаъолиятро, аз ?абили техник?, ти?орат?, молияв?, му?офизат?, му?осиб? ва маъмур? фаро мегирад.

Яке аз дастовард?ои А. Файол дар самти идоракунии маъмур? ба таълиф гардидани принсип?ои зерини идоракун? асос меёбад:

– Та?симоти ме?нат. Ма?сад тахассус додан мебошад, ки дар ни?оят он ба зиёд гардидани та?риба ва такмил ёфтани малакаи кории шахс / корманд оварда мерасонад.

?амзамон, ин усул ба самаранокии фаъолияти ме?натии ?ар як корманд дар ало?идаг? ва ташкилот дар умум мусоидат менамояд;

– ?окимият. ?укмфармо? тавозуни и?рои байни вазифа?о ва у?дадори?оро таъмин менамояд.

– Тартибот. Кормандон бояд ба ро?бар итоат кунанд, аммо идоракунанда низ бояд на?ши муносиби сарвариро дошта бошад.

– Яккасардор? дар идоракун?.