Сотсиологияи идоракунӣ. Маводи таълимӣ

Дар ин раванд мав?еи фаъолро сохти либерал? ва ё демократии идоракунии давлат? иш?ол менамояд, ки ма?з ?амин модел тава??у?и зиёди олимони р?и оламро барои ом?зиш ва та??и?и масъала?ои марбут ба идоракун?, аз ?умла идоракунии ?амъият? ?алб намуд.

Дар самти идоракунии ?амъият? са?ми зиёди олимон ?. Локк, Б. Спиноз, Ж. Руссо ва дигарон назаррас мебошад. Дар кор?ои тад?и?отии он?о назарияи давлати ?у?у?бунёд ва принсип?ои либерализм ва демократизм, ки ба идоракунии низом?ои и?тимоии мураккаб асос меёбанд, оварда шудаанд.

Идоракунии и?тимоиро ба принсип?ои илмии идоракунии ташкилот?ои ?амъият? ва исте?солии аз ?ониби Ф. Тейлор, А. Файол, М. Вебер, Э. Мэйо ва дигарон ташаккул ёфта асоснок кардан мумкин аст.

1.2 Назария?ои муосири сотсиологияи идоракун?

Барои осон гардидани барраси?ои оянда 10 назария?ои нисбатан маъмули сотсиологияи идоракуниро, ки бештар тава??у?и олимон ва му?а??и?ону мутахассисонро ?алб намудааст ва дар ?араёни фаъолияти идоракунии ?амъиятию давлат? истифода мегарданд, ?удо менамоем:

– Та?симоти баробари ме?нат ва таъмини самаранокии истифодаи ?увваи кор? (Ф.

Тейлор);

– Маъмурияти фаъолият (А. Файол);

– Муносибат?ои инсон? (Э. Мэйо);

– Талаботи инсон? (А. Маслоу);

– ?авасмандгардон? ва омил?ои шав?ангез ва ё сабабнок (бедорсозии зав?у ра?бат) (Ф. Хертсберг);

– Тарзу усул?ои ро?бар? (Д. Макгрегор);

– ?амгироии фард? дар ?араёни идоракун? (П. Блау, Р. Мертон, Т. Парсон);

– Кибернетика (технологияи иттилоот?) дар идоракун? (Н.

Винер, О. Эшб?);

– Низом?ои (система?ои) и?тимо? (Ч. Барренд, Г. Саймон);

– Ташкилот (П. Блау, М. Фуко ва М. Вебер).

Та?симоти баробари ме?нат ва таъмини самаранокии истифодаи ?увваи кор? (Ф. Тейлор)

Консепсияи му?андиси америко? Ф. Тейлор (1856—1915), ки ба танзими рафтор?ои ме?натии кормандон дар самти исте?солот равона гардида буд, сабаби пайдо шудани маф?уми «Мене?менти илм?» гардид. Назарияи ? асосан та?симоти баробари ме?нат ва истифодаи самараноки кормандро дар исте?солот фаро гирифтааст.

Дар ин ?о муайян гардидани зарурат оид ба мувофи?аи манфиат?о байни шахсони кироя (кормандон) ва корди?анда мав?еи му?имро иш?ол менамояд. Яъне, барои самаранокии фаъолият корди?андаро зарур аст, ки манфиат?ои корхонаро бо корманд, аз ?умла шахсони барои кор кироя шуда мувофи?а намояд ва албатта ма?сади ин консепсия ба баланд бардоштани шахсияти корманд асос меёбад.