Амир Темур севган юрт

Nima bo�lsada, kino ishlab, maqola (kitob) yozib, surat chiqarib, tabiatning bu unutilgan go�shalariga jamoatchilikning nazarini tortib, bebaho xazinani xalqimiz manfaatiga xizmat qildirishga hissa qo�shish. Zora, vaqti kelib vatandoshlarimiz chet eldagi mashhur kurortlardan voz kechib, mahalliy oromgohlarga intilsalar. Bu yerlarda ham eng yuqori talablardagidek xizmat ko�rsatadigan salomatlik va madaniyat maskanlari qurilsa, degan umiddamiz.

Qayerga duch kelishimizni hech kim bilmasdi, qirga tirmashib chiqdik.

Quyosh har kuni shu cho�qqi orqasidan chiqib, Toshqo�rg�onga salom berardi. Bugun unga qo�l yetgudek joydaman. Qorning epkini sezilib turibdi, undan boshlangan buloq yonginamdan jildirab oqayapti. Uzoqda, kunbotish tarafda ona qishlog�im harir parda ortidan ko�rinmoqda. Kindik qoni tomgan, bosh ilk marta yerga tekkan joy haqida farzandlar qalbida iliq xotiralar yashaydi.

Men Toshqo�rg�onning bir oylab uzluksiz to�y bo�lgan shodon damlariga guvohman, yigirma ikki yoshimgacha yaxshi-yomon kunlarim uning quchog�ida o�tdi. Qadimiy qabristonda otamning mubo rak xoki uning tuprog�iga qo�shilib yotibdi. Bugun odamlarni sig�dira olmagan ko�chalar, maydonlar huvillaydi, uylarning o�rnida ola ko�zli chaqirtikanaklar o�sgan. Kulbalarning qoldiqlari mozorni eslatadi.

Baland cho�qqidan mavhumlik sari tikilib turarkanman, miskin tuyg�ular qalbimni ezdi, faqat Ollohning irodasi bilan bu go�shalar qayta obod bo�lishi mumkinligini eslab, taskin oldim.

Toshqo�rg�onni viloyatda yaxshi bilishadi, o�ziga xos shiringina ta’rifi – tarixi bor. «Bosmachi»lar unga qo�l tegizmaganlar, chunki himmatli boylari – G�ofir oqsoqol, Mamasharif o�z xazinasidan ularni rozi qilib turgan. Madrasada tahsil olgan Eson domullo, mullo Abdurahmonlar haqida «Buxoroning yarim ilmini olib ketdi» deb gapirishar, ilm ahli o�rtasida yechilmagan masala bo�lsa, «toshqo�rg�onlik Kasal domullodan so�ra» degan iboralar yurar ekan.

Keksa o�qituvchi Jabbor Muhammadiyevning hikoya qilishicha, qishloqqa kelgan ilmiy xodim unga 1895-yilda chiqqan kitobni ko�rsatgan. Unda sayyoh xotiralari keltirilgan. Jumladan, u Toshqo�rg�onda duch kelgan kishidan nari-beri o�zbekchalab «G�or qayerda?» deb so�ragan.